Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı (COP31), 9’uncu gününde ‘Okyanus, Denizler Doğa ve Arazi Kullanımı-Rio Sinerjisi’ temasıyla gerçekleştirilen toplantı ve oturumlarla devam ediyor.
D-8 üyesi ülkelerin çevre ve iklim bakanlarının katıldığı Üst Düzey Bakanlar Oturumu, ‘İstanbul'dan Antalya'ya: İklim Uygulamasında D-8 Ortaklığı’ başlığıyla Mavi Bölge’deki Uzungöl Salonu’nda düzenlendi.
Toplantıda Türkiye adına COP31 Başkanı Murat Kurum, Mısır adına Yerel Kalkınma ve Çevre Bakanı Manal Awad, Nijerya adına Çevre Bakanı Balarabe Abbas Lawal, Malezya adına Doğal Kaynaklar ve Çevresel Sürdürülebilirlik Bakanı Dato' Sri Arthur Joseph Kurup ve Pakistan adına İklim Değişikliğinden Sorumlu Devlet Bakanı Shezra Mansab Ali Khan Kharal ulusal iklim eylemi beyanlarını sundu.
Oturumda ayrıca Endonezya Çevre Bakan Yardımcısı Diaz Hendropriyono, Azerbaycan Ekoloji ve Doğal Kaynaklar Bakan Yardımcısı Umayra Taghiyeva, Bangladeş Başbakanının Çevre, Orman ve İklim Değişikliği Özel Yardımcısı Saimum Parvez, İran Ulusal Hava ve İklim Değişikliği Merkezi Başkanı Ahmad Taheri Paghaleh ve Çevre Koruma Teşkilatı Başkan Yardımcısı Ahmadreza Lahijanzadeh yer aldı.
BAKAN KURUM, NECMETTİN ERBAKAN’I ANDI
Toplantının açılış konuşmasını gerçekleştiren Bakan Kurum, D-8’in kuruluş sürecinde merhum Başbakan Necmettin Erbakan’ın üstlendiği öncü rolü hatırlattı.
Kurum, şu ifadeleri kullandı:
"D-8'in hikayesi yaklaşık 30 yıl önce İstanbul'da başladı. Bu fikrin ortaya çıkmasında ve hayata geçmesinde büyük emeği bulunan, dönemin Başbakanı merhum Prof. Dr. Necmettin Erbakan hocamızı rahmetle ve saygıyla anıyorum. Erbakan Hocamız, D-8'i; daha adil bir uluslararası düzen arayışının somut başlangıçlarından biri olarak düşünüyordu. Yıllar sonra D-8'i anlatırken, ‘D-8'ler yeni bir huzur dünyası ve adil düzen kurulması adımı ve bu dünyanın çekirdeğidir' sözünü kullanması bu bakışı çok iyi özetliyor. Bugün iklim meselesine baktığımda, yaklaşık 30 yıl önce ortaya konulan bu fikrin ne kadar güncel olduğunu görüyorum. Çünkü iklim meselesi bizim ülkelerimiz açısından aynı zamanda kalkınma, adalet ve fırsatlara erişim meselesidir."
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın daha adil ve hakkaniyetli bir uluslararası düzen arayışını iklim alanında da önemsediklerini belirten Kurum, 17 Temmuz’da İstanbul’da gerçekleştirilen ilk D-8 Çevre ve İklim Bakanları Toplantısı’na dikkat çekti.
Kurum, "Kabul ettiğimiz İstanbul Bildirisi ile çevre ve iklim alanındaki ortak irademizi ortaya koyduk. Şimdi İstanbul'dan Antalya'ya taşıdığımız bu iradenin içini doldurma zamanı" dedi.
2035 YILINA KADAR ELEKTRİĞİN PAYININ YÜZDE 35’E ÇIKARILMASI HEDEFLENİYOR
COP31 Başkanlığı olarak iklim taahhütlerini yatırımlara, projelere ve insanların yaşamında somut sonuçlara dönüştürmeyi amaçladıklarını belirten Kurum, 35’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdüne ilişkin şunları söyledi:
"Bu amaçla geliştirdiğimiz 35'e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü, elektriğin küresel nihai tüketimindeki payını 2035 yılına kadar yüzde 35'e yükseltmeyi amaçlıyor. Bu girişim ülkelere yeni ve bağlayıcı ulusal yükümlülükler getirmiyor. Her ülke kendi enerji yapısı, kalkınma ihtiyacı ve ulusal öncelikleri doğrultusunda kendi yolunu belirleyecek. D-8 ülkelerinin bu alanda ciddi bir kapasitesi olduğuna inanıyorum. Temiz enerji, şebeke, depolama ve enerji verimliliğinde ortak çalışmalar yapabilir, teknik kurumlarımız arasında doğrudan çalışma kanalları kurabiliriz. Kaynak verimliliğinde de önümüzde somut hedefler var. Üretim ve imalatta küresel döngüsel malzeme kullanımını 2035'e kadar en az yüzde 15'e yükseltmeyi, yıllık belediye atık oluşumunda öngörülen artışı en az yüzde 50 azaltmayı amaçlıyoruz. Bu alanlarda D-8'in üretim kapasitesi çok çok önemli."
D-8 ÜLKELERİNE İKLİM UYGULAMA KÖPRÜSÜ DAVETİ
COP31 Eylem Gündemi kapsamında geliştirilen İklim Uygulama Köprüsü hakkında bilgi veren Bakan Kurum, D-8 ülkelerinin finansmana erişiminin kolaylaştırılmasının önemini vurguladı.
Kurum, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Bütün bunların önünde çok temel bir mesele var. İyi fikirler uygulanabilir projelere, projeleri de uygun finansmana dönüştürebilmek. COP31 kapsamında geliştirdiğimiz İklim Uygulama Köprüsü, ülkelerin ulusal önceliklerini kurumsal kapasite, proje portföyleri ve uygun finansman imkanlarıyla buluşturmayı amaçlıyor. Burada hassas olduğumuz bir nokta var. Kararlarda uygulama önceliklerini de ülkelerin kendisi alacak. Biz ülkelerin yerine hedef belirleyen bir sistem kurmuyoruz. Ülkelerin kendi hedeflerini belirlediği, hedefin proje haline gelmesini ve teknik olarak hazırlanmasını ve doğru finansmanı ortağıyla buluşturmasını kolaylaştırmaya çalışıyoruz. D-8 ülkeleri arasında tarım, sanayi ve enerji alanlarında ortak proje hazırlığı yapabiliriz. Uzmanlarımızı bir araya getirebilir, ortak proje havuzları oluşturabiliriz."
İklim değişikliğine uyum, kayıp ve zarar, teknolojiye erişim ve kapasite geliştirme alanlarındaki ihtiyaçlara dikkat çeken Kurum, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Ülkelerimizin belirlediği projelerin teknik hazırlığını güçlendirmek, finansmana erişimi ciddi biçimde kolaylaştıracaktır. Kalkınma bankaları, uluslararası finans kuruluşları ve diğer ortaklarla çalışarak yerel ihtiyaçlara uygun finansman araçları geliştirebiliriz. Finansmanı yalnızca miktar üzerinden konuşmak da yeterli olmayacaktır. Kaynağın zamanında, uygun şartlarda ve gerçek ihtiyaca ulaşması gerekiyor"
D-8 ÜLKELERİNE ORTAK PROJE ÇAĞRISI
İklim alanındaki iş birliklerinde gençlerin ve kadınların bilgi ve becerilerinden yararlanılması gerektiğini vurgulayan Bakan Kurum, şunları söyledi:
"30 yıl önce D-8 kurulurken de ortaya koyulan temel düşünce de buydu; Birbirimizin gücünü azaltmak yerine birbirimizin gücünü çoğaltmak. Bugün bunu iklim alanında başarabiliriz. Bir ülkenin tecrübesi diğerinin zaman kazanmasını sağlasın. Bir yerde geliştirilen teknoloji başka bir ülkede üretime dönüşsün. Birbirimizin hazırladığı başarılı proje diğerine yol göstersin"
İş birliğinin COP31 sonrasında da sürdürülmesi gerektiğini belirten Kurum, "Finansmana erişimde birlikte daha güçlü olalım ve bunu sadece Antalya'daki toplantıyla sınırlamayalım. Birincisi, İstanbul Bildirisi'yle ortaya koyduğumuz iradeyi COP31 sonrasında da sürdürelim. İkincisi ise burada kurulan iş birliklerini bundan sonraki süreçte daha güçlü zeminde ortak paydada projelere çevirelim. Uzmanlarımız düzenli olarak bir araya gelsin. Ortak projelerimizin ilerlemesini takip edelim. 1997'de İstanbul'da atılan adımı 2026'da Antalya'da yeni bir içerikle ileriye taşıyalım. D-8'in adalet ve iş birliği fikrini iklim çağının şartları içinde birlikte büyütelim" diye konuştu.
COP31 ANTALYA-GAZZE İKLİM HATTI ÖNERİSİ
Gazze’de savaşın ve yıkımın yanı sıra ağır kış şartlarının da etkili olduğunu belirten Bakan Kurum, son yağışlarda on binlerce hanenin etkilendiğini ve 40 binden fazla aile barınağının zarar gördüğünü ifade etti.
D-8 ülkelerine Gazze için ortak ve acil çalışma çağrısında bulunan Kurum, şu ifadeleri kullandı:
"D8'in kuruluşundaki adalet fikrini konuşurken Gazze'yi anmadan bu masadan kalkamayız. Gazze'de bugün savaşın ve yıkımın üzerinde bir de kışın ağır şartları biniyor. Son yağışlarda on binlerce hane etkilendi, kırk binden fazla aile barınağı zarar gördü. Yağmur suyunun kanalizasyonla karışması halk sağlığını tehdit ediyor. Sağlık tesisleri, su sistemleri ve eğitim alanları ağır baskı altında. COP31 boyunca dirençli şehirlerden, temiz enerjiden, su güvenliğinden, finansmandan ve uygulamadan söz ettik. O halde bütün bu kavramların ilk karşılığını en çok ihtiyacı olan Gazze'ye sunmalıyız. Bu nedenle D-8 ülkeleriyle birlikte COP31 Antalya -Gazze İklim Hattı adı altında somut ve acil bir çalışma başlatmayı öneriyorum. Güneş enerjisi ve bataryayla çalışan mobil su arıtma sistemleri sağlayabiliriz. Sağlık merkezleri, su kuyuları ve kanalizasyon için bağımsız enerji üniteleri kurabiliriz. Mobil drenaj ekipmanları, atık toplama araçları ve kış şartlarına dayanıklı yaşam üniteleri gönderebiliriz. Çocukların eğitimden daha fazla uzak kalmaması için ihtiyaçlarını karşılayabiliriz. D-8 içerisinde bunu bir sorumluluk paylaşımına dönüştürebiliriz."
"GAZZE’NİN YARALARINI SADECE SÖZLE SARMAYALIM"
Gazze’ye insani yardım malzemelerinin, ekipmanların ve yedek parçaların kesintisiz girişinin sağlanması gerektiğini vurgulayan Bakan Kurum, sözlerini şöyle tamamladı:
"Birleşmiş Milletler de kışlık malzeme, ekipman ve temel altyapı onarımları için erişimin hızlandırılması çağrısı yapıyor. Biz de D-8'in adalet fikrini COP31'in uygulama iradesiyle Gazze'de buluşturalım. Gazze'nin yaralarını sadece sözle sarmayalım. Suyuyla, enerjisiyle, sağlığıyla, okuluyla hayatı yeniden kurmaya omuz verelim"
Kaynak: İHA
