Bamya, mutfakların en çok tartışılan sebzelerinden biri olarak bilinse de, doğru tariflerle hazırlandığında lezzetiyle herkesi şaşırtma potansiyeline sahiptir. Lif, vitamin ve mineral açısından zengin olan bu sebze, çorbadan zeytinyağlıya, kızartmadan turşuya kadar pek çok farklı şekilde sofralarda yer alabilmektedir. Eğer bamyaya karşı bir ön yargınız varsa ya da yeni tarifler arıyorsanız, bu tarifler fikrinizi değiştirebilir. İşte bir kez deneyenlerin vazgeçemediği, damak çatlatan bamyalı lezzetler.
Bamyanın Yetiştiği Yerler ve Özellikleri Nedir?
İdilika'nın Mutfağı'nda, seveni de sevmeyeni de bir hayli fazla olan bamyalı tarifler bulunmaktadır. Bamyanın ana yurdunun Amerika ve Asya kıtaları olduğu yönünde çeşitli görüşler bulunsa da, Amerika kıtasının keşfinden önce de Afrika'da bamyanın yetiştirildiği bilinmektedir. Ebegümecigillerden olan bamya, ülkemizde daha çok Ege ve Akdeniz bölgelerinde yetişmektedir.
Balıkesir bamyası ve sultani bamya olarak tabir edilen iri çeşitleri tazeyken, Amasya bamyası kurutularak tüketilmektedir. Bamya, taze olarak tüketilmesinin yanı sıra, kurutularak, dondurularak ve konserve yapılarak da saklamaya uygun bir sebzedir. Ayrıca bamya tohumları, kahveye benzer bir içecek yapımında da kullanılmaktadır.
Bamya Çorbası Nasıl Yapılır?
Taze bamya çorbası hazırlamak için gerekli malzemeler arasında 1 kg taze bamya, yarım kg dana eti, 4-5 adet yumuşak domates, 1 orta boy soğan, 1 yemek kaşığı biber salçası, yarım çay bardağı zeytinyağı, sıcak su, tuz ve yarım limon suyu bulunmaktadır. İlk olarak kuşbaşı etleri zeytinyağında kavurarak başlangıç yapıyoruz. Ardından ince kıyılmış soğan eklenip kavurmaya devam edilmektedir.
Üzerine biber salçası ve kabuğu soyulmuş doğranmış domatesler ilave edildikten sonra, iki-üç dakika kadar pişirilmektedir. Son olarak bamyalar eklenip üzerini örtecek kadar sıcak su konulmakta, tuz ve limon suyu eklenip 15 dakika pişirildikten sonra dinlenmeye bırakılmaktadır.
Bamya ile Diğer Lezzetli Tarifler Neler?
Taze bezelyeli taze bamya yapmak için yarım kg taze bamya, 1 adet kuru soğan, 1 su bardağı taze bezelye, 1 adet kapya biber, 2 adet çarliston biber, 1 tatlı kaşığı biber salçası, tuz, toz şeker, toz tatlı biber, karabiber, zeytinyağı ve rendelenmiş domates gerekmektedir. Soğan ve biberler zeytinyağında kavrulduktan sonra, domates rendesi ve salça eklenip iki dakika daha kavrulmaktadır. Üzerine bamyalar ve bezelyeler ilave edilmekte, tuz ve baharatlar eklenip karıştırılmaktadır.
Tencere kısık ateşe konulup beş dakika pişirildikten sonra, yavaş yavaş su eklenmekte ve kısık ateşte pişirmeye devam edilmektedir. Bamya kızartması için ise uzun bamyalar, yumurta, karabiber, pul biber, tuz, mısır unu ve sıvı yağ kullanılmaktadır. Bamyanın sapları temizlenip yıkandıktan sonra, yumurtaya, ardından mısır ununa bulandıktan sonra kızgın yağda altın rengini alana kadar kızartılmaktadır.
Bamya turşusu yapmak için 500 gram küçük boy bamya, 5-6 diş sarımsak, 1 avuç nohut, 1 çay bardağı üzüm sirkesi, 1 yemek kaşığı kaya tuzu, 1 çay kaşığı toz şeker, isteğe bağlı limon tuzu ve içme suyu gerekmektedir. Bamyalar yıkanıp sapları temizlendikten sonra kaynar suda 1 dakika haşlanıp buzlu suya alınmaktadır. Steril bir kavanozun dibine nohut ve sarımsaklar konulmakta, bamyalar dik şekilde yerleştirilmektedir. Üzerine sirke, kaya tuzu, şeker ve isteğe bağlı limon tuzu eklenip kavanoz içme suyuyla tamamlanarak kapağı sıkıca kapatılmaktadır. Serin ve karanlık bir yerde yaklaşık 10-15 gün bekletildikten sonra tüketilebilmektedir.
