Bilim insanları, biyolojik yaşı belirlemeye yardımcı olabilecek 10 önemli kan belirtecini ortaya çıkardı.
Yeni yöntem, vücudun kronolojik yaştan daha hızlı mı yoksa daha yavaş mı yaşlandığını gösterebiliyor.
Araştırma, yaşa bağlı hastalık riskini erken fark etmeye de yardımcı olabilecek.
İnsanlar her yıl doğum günlerini kutlayarak kronolojik yaşlarını artırır. Ancak vücudun gerçek yaşlanma hızı her zaman takvim yaşına paralel ilerlemez.
Bazı kişiler biyolojik olarak daha genç kalırken bazıları aynı yaşta olmasına rağmen daha hızlı yaşlanabilir.
Almanya'daki Konstanz Üniversitesi'nde yürütülen yeni bir araştırma, bu farkı ölçmeye yardımcı olabilecek bir kan testi geliştirdi.
Bilim insanları, biyolojik yaşlanmayı belirlemede önemli olan 10 belirti tespit etti.
Araştırma nasıl yapıldı?
Bilim insanları çalışmaya geniş kapsamlı bir veri setiyle başladı.
Araştırma kapsamında 35–74 yaş aralığında 3.300 kişinin kan örnekleri incelendi ve 362 farklı biyolojik parametre ölçüldü.
İstatistiksel modelleme ve makine öğrenimi teknikleri kullanılarak en güçlü tahmin gücüne sahip 10 biyobelirteç seçildi.
Biyolojik yaş nedir?
Biyolojik yaş, vücudun gerçek sağlık ve yıpranma durumunu gösteren bir ölçü olarak kabul edilir.
Kronolojik yaş takvimde geçen zamanı ifade ederken, biyolojik yaş vücudun ne kadar hızlı yaşlandığını ortaya koyar.
Basit bir karşılaştırma şöyle yapılabilir: Kronolojik yaş doğumdan itibaren geçen yıl sayısını, biyolojik yaş ise vücudun gerçek yaşlanma seviyesini gösterir.
Kanın 'yaş puanı' nasıl hesaplanıyor?
Araştırmacılar belirlenen biyobelirteçleri kronolojik yaşla karşılaştırarak bir tahmin modeli oluşturdu.
Bu model sayesinde belirli yaşlardaki insanların kanında hangi biyolojik sinyallerin bulunması gerektiği hesaplandı.
Yaşlanmayı etkileyen faktörler neler?
Araştırmada belirlenen biyobelirteçler iki ana gruba ayrılıyor: Tetikleyici faktörler, yaşlanma sürecini doğrudan etkileyen biyolojik süreçleri temsil ederken, gözlemci faktörler yaşlanmanın yalnızca göstergesi olan biyolojik işaretlerdir.
Araştırmacılar yöntemin doğruluğunu görmek için biyolojik yaşlanma açısından farklı özelliklere sahip bazı gruplar üzerinde testler yaptı.
Test hangi gruplar üzerinde denendi?
Test edilen gruplar arasında Down sendromlu bireyler, sigara içen kişiler ve hormon tedavisi gören kadınlar yer aldı.
Sonuçlar bilim insanlarının beklentileriyle uyumlu çıktı. Örneğin sigara içen kişilerde biyolojik yaşlanmanın daha hızlı ilerlediği gözlemlendi.
İnsanlar aynı yaşta ama aynı şekilde yaşlanmıyor
Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri de aynı yıl doğan insanların biyolojik yaşlarının birbirinden oldukça farklı olabilmesidir.
Araştırmayı yürüten biyolog Maria Moreno-Villanueva, bu durumun önemli bir gerçeği ortaya koyduğunu belirtiyor: Her insanın yaşlanma süreci kendine özgü ilerliyor.
Bazı insanlar kronolojik yaşlarına göre çok daha genç bir biyolojik yapıya sahip olurken, bazıları ise beklenenden daha hızlı yaşlanabiliyor.
