Çin'in beş Orta Asya ülkesiyle ticaret hacminin 2025 yılında ilk kez 100 milyar dolara ulaştığı bildirilmektedir. Çin Gümrükler Genel İdaresi tarafından yayımlanan verilere göre, Çin ile Orta Asya ülkeleri olan Kazakistan, Türkmenistan, Özbekistan, Kırgızistan ve Tacikistan arasındaki toplam ticaret hacmi, 2025 yılında 106,3 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Bu durum, Çin ile Orta Asya arasındaki ticaretin ilk kez 100 milyar dolar eşiğini aşması anlamına gelirken, Pekin yönetimi bölge ülkelerinin en büyük ticaret ortağı konumuna yükselmiştir.
Çin'in İhracat ve İthalat Verileri Nasıldır?
Bu dönemde, Çin'den Orta Asya ülkelerine ağırlıklı olarak makine ve yüksek teknoloji ürünlerinden oluşan 71,2 milyar dolarlık ihracat yapılmıştır. Aynı zamanda, Çin, Orta Asya ülkelerinden yer altı kaynaklarının yanı sıra kimyasallar, çelik ve tarım ürünlerini kapsayan 35,1 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirmiştir. Bu ticaret ilişkileri, Çin'in tarihi İpek Yolu güzergahında Doğu-Batı ticaretini yeniden canlandırmayı amaçlayan Kuşak ve Yol Girişimi'nin başlangıç noktasında yer alan Orta Asya ülkeleriyle son yıllarda ekonomik ve siyasi ilişkilerini giderek güçlendirmekte olduğunu göstermektedir.
Çin-Orta Asya İşbirliği Mekanizması Nedir?
Çin ile Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan'ı bir araya getiren Çin-Orta Asya işbirliği mekanizmasının ilk liderler zirvesi, 18-19 Mayıs 2023 tarihlerinde Çin'in ev sahipliğinde, tarihi İpek Yolu'nun başlangıç noktası olarak kabul edilen Şaanşi eyaletinin merkezi Şian'da düzenlenmiştir. Bu zirvede liderler, zirvelerin iki yılda bir düzenli olarak yapılmasına karar vermiş ve işbirliği mekanizması için Çin'in Şian kentinde bir sekretarya kurulmuştur.
İkinci Zirve Ne Zaman Gerçekleşmiştir?
İkinci Çin-Orta Asya Zirvesi ise Haziran 2025'te Kazakistan'ın başkenti Astana'da gerçekleştirilmiştir. Bu süreç, bölgedeki ülkeler arasındaki işbirliğinin artmasına ve ekonomik ilişkilerin derinleşmesine katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Çin'in Orta Asya ile olan ticaret ilişkileri, bölgedeki ekonomik dinamiklerin yeniden şekillenmesine olanak tanımaktadır.
