Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), dijital yayıncılık alanında önemli bir düzenleme sürecine girmeye hazırlanıyor. RTÜK Başkanı Mehmet Daniş, YouTube üzerinden düzenli haber, analiz ve sokak röportajı yayınları yapan kanalların lisanslanmasının gerekliliğini vurguladı. Bu düzenleme ile dijital yayın gelirlerinden %1,5 oranında pay alınması ve ihlallerin yapay zeka ile anlık olarak takip edilmesi hedefleniyor.
RTÜK'ün Yeni Düzenleme Planları Neleri Kapsıyor?
RTÜK Başkanı Daniş, TBMM'de gerçekleştirdiği sunumda, internet ortamında düzenli yayın yapan mecraların lisans kapsamına alınmasının önemine dikkat çekti. Özellikle YouTube platformunda faaliyet gösteren kanalların, kişisel ve anlık sosyal medya paylaşımlarının dışında tutulacağını belirtti. Ancak, düzenli olarak haber, tartışma ve sokak röportajı sunan mecraların, doğrudan yayıncılık faaliyeti yürüttükleri ifade edildi.
Daniş, mevcut mevzuatın günümüz dijital dünyasına uyarlanması gerektiğini belirterek, "YouTube gibi habercilik yapan yapılanmaların kurumumuz tarafından lisanslanması icap etmektedir" dedi. Bu yeni düzenleme ile sokak röportajları, basit bir sosyal medya içeriği olarak değil, kamusal etkisi olan bir yayın formatı olarak kabul edilecek.
Yayın Gelirlerinden Alınacak Pay ve İhlal Takibi
Yeni düzenleme çerçevesinde lisans alacak dijital yayıncılardan, elde ettikleri yayın gelirlerinin %1,5'inin RTÜK'e ödenmesi planlanıyor. Bu düzenleme ile dijital yayıncıların mali yükümlülükleri netleştirilecek ve denetim mekanizmaları güçlendirilecektir. RTÜK, sürecin hukuki ve teknik boyutlarını netleştirmek amacıyla YouTube ve diğer dijital platform temsilcileriyle görüşmelerini sürdürmektedir.
Yapay zeka destekli bir yazılım mekanizmasının devreye girmesi ile dijital mecralardaki içerik akışı anlık olarak takip edilecektir. Bu sistem, nefret söylemi, dezenformasyon, etik ihlaller ve telif sorunlarını tespit ederek uzmanlara iletecektir. İhlal durumlarında, içerik çıkarma, erişim engelleme veya lisans iptali gibi yaptırımlar uygulanabileceği belirtilmiştir.
Akıllı İşaretler ve Gençlerin Medya Kullanım Alışkanlıkları
Çocukları ve gençleri dijital risklerden korumak amacıyla "Akıllı İşaretler" sisteminin güncellendiği duyurulmuştur. Yeni yapıda 10+ ve 16+ yaş kategorileri eklenecek ve zorbalık, kumar, uyuşturucu, intihar gibi unsurlar net sembollerle ekranlara yansıtılacaktır. Bu düzenleme, gençlerin dijital içeriklere daha güvenli bir şekilde erişimini sağlamayı hedeflemektedir.
RTÜK tarafından yayımlanan "Gençlerin Medya Kullanımı ve Dijital Okuryazarlık Araştırması" verileri, gençlerin medya alışkanlıklarında önemli değişiklikler olduğunu göstermektedir. 15-21 yaş grubundaki gençlerin günlük TV izleme süresi 40 dakikaya kadar gerilemiştir. Buna karşın, gençlerin sosyal medya kullanımı günde ortalama 3,5 saate ulaşmıştır. Ayrıca, gençlerde yüksek dijital okuryazarlık oranı %57,2 seviyesine ulaşmıştır.
