Soğuk kış koşulları dendiğinde akla gelen soğuk, birçok kişi için farklı anlamlar taşıyor. Ancak Dünya üzerinde öyle bir yer var ki, bugüne dek kimse bu kadar düşük sıcaklıklar görmemiştir. Issız bir çöl olan Doğu Antarktika Platosu, gezegenin en soğuk noktası olarak bilinir.
Burada, 23 Temmuz 1983 tarihinde, Rusya'ya ait Vostok İstasyonu'nda hava sıcaklıkları ortalamanın oldukça altında, yaklaşık -89,2° C olarak ölçülmüştü. Ancak, o tarihten bu yana bu uzak platoda daha düşük sıcaklıklar tespit edilmiştir.
Doğu Antarktika'daki Aşırı Soğuk Sıcaklıklar Nedir?
Colorado Boulder Üniversitesi'ndeki Ulusal Kar ve Buz Veri Merkezi'nden araştırmacılar, 2004 ve 2016 yılları arasında Doğu Antarktika genelinde toplanan uydu verilerini incelemiştir. Bu veriler, Vostok'un üzerindeki Doğu Antarktika Platosu'nun bazı bölgelerinin, güneşin aylarca hiç doğmadığı kutup gecesi sırasında, sıcaklıkları yaklaşık -98° C olarak kaydettiğini göstermektedir.
Bu akıl almaz soğukluklar, deniz seviyesinden yaklaşık 3.800 ila 4.050 metre yükseklikteki buz tabakasının en yüksek kısmında ölçülmüştür. Araştırmacılar, bu “aşırı soğuk koşulların” genellikle güçlü bir Antarktika kutup girdabı oluştuğunda daha sık meydana geldiğini belirtmektedir.
Kutup Girdabı ve Soğuk Hava Olayları
Kutup girdabı, kıtayı çevreleyen ve soğuk havayı görünmez bir duvar gibi içinde hapseden, güçlü rüzgarlardan oluşan dönen bir kütle olarak tanımlanabilir. Bu durum, Antarktika'nın soğuk hava koşullarının oluşumunda önemli bir rol oynamaktadır.
Doğu Antarktika'daki bu aşırı soğuk sıcaklıklar, bilim insanları için büyük bir ilgi kaynağı olmuştur. Araştırmalar, bu bölgedeki iklim koşullarının daha iyi anlaşılmasına yardımcı olmaktadır.
Laboratuvar Ortamında Elde Edilen Düşük Sıcaklıklar
Yukarıda bahsedilen doğanın yarattığı sıcaklıklar dışında, yüksek teknolojili ekipmanların kullanıldığı laboratuvar deneylerinde yapay olarak çok daha soğuk sıcaklıklar elde edilebilmektedir. Mutlak sıfır, yani 0° Kelvin veya -273,15° C, bir sıcaklığın inebileceği temel fiziksel sınırdır.
Termodinamiğin üçüncü yasası, bu noktaya tam olarak ulaşılamayacağını ima etse de, bilim insanları sürekli olarak bu sınıra yaklaşmak için çalışmaktadır. 2021 yılında bir ekip Alman bilim insanı, bir gazı 38° pikokelvin gibi mutlak sıfırdan sadece bir kıl payı uzakta olan bir sıcaklığa soğutarak şimdiye kadar kaydedilen en soğuk sıcaklık rekorunu kırmıştır.
