Yozgat'ın Akdağmadeni ilçesinde yaşayan 73 yaşındaki Selanik göçmeni Emine Yolcu, 1923'ten günümüze ulaşan ata yadigarı 'muhacir somunu' geleneğini yaklaşık 50 yıllık fırınında yaşatmaktadır. Tabanında cam kırıkları bulunan özel yapım fırında pişirilen bu ekmek, günlerce bayatlamadan saklanabilmesiyle dikkat çekmektedir. Emine Yolcu, bu asırlık lezzeti nesilden nesile aktarma çabasındadır.
Ekşi Mayalı Ekmek Nasıl Hazırlanıyor?
Geleneksel muhacir somununun yapımına bir gün önceden ekşi mayanın hazırlanmasıyla başlanmaktadır. Sabah saatlerinde un, su, tuz ve ekşi mayayla yoğrulan hamur, yaklaşık 1-2 saat dinlendirildikten sonra tahtalara alınarak şekillendirilmektedir. Bu aşamadan sonra hamurlar, yaklaşık 45 dakika daha mayalanmaya bırakılmakta ve pişirilmek üzere geleneksel fırın odun ateşiyle ısıtılmaktadır.
Fırının içi temizlendikten sonra pişirilen somunlar, uzun süre saklanabilmektedir. Emine Yolcu, bu ekmeği büyüklerinden öğrendiğini ve yıllardır aynı yöntemle hazırladığını ifade etmektedir. Özellikle bayramlarda, arife günlerinde ve komşularıyla bir araya geldiklerinde bu geleneği yaşatmaktadır.
Fırının Tarihçesi ve Önemi Nedir?
Emine Yolcu, fırını yaklaşık 50 yıl önce yaptırdığını belirterek, eski bir fırın olduğunu vurgulamaktadır. Tuğladan inşa edilen fırının altına cam kırıkları ve kiremit koyulmuş, üzerine beton dökülmüştür. Fırının üstü ise çamurla sıvanmıştır. Bu fırında pişirilen ekmekler, ailenin kültürel mirasını yaşatmakta önemli bir rol oynamaktadır.
Gelin Pakize Yolcu da muhacir somununu annesinden öğrendiğini ve bu geleneği sürdürmeye çalıştığını belirtmektedir. Aile üyeleri, imece usulü ile bir araya gelerek bu ekmeği hazırlamakta ve kültürel değerlerini yaşatmaktadır.
Gelecek Nesillere Aktarma Çabası
Emine Yolcu'nun 49 yaşındaki oğlu Serhat Yolcu, çocukluğundan beri aynı fırında pişirilen muhacir somununun kendisi için ayrı bir anlam taşıdığını ifade etmektedir. Mübadil bir ailenin çocuğu olarak, bu fırının kendisine aile büyüklerini hatırlattığını söylemektedir. Serhat Yolcu, bu geleneği gelecek nesillere aktarmak istediklerini vurgulamaktadır.
Özellikle bayramlarda muhacir somununu yemeyi seven Serhat Yolcu, bu geleneğin önemine dikkat çekmektedir. Aile üyeleri, geçmişteki deneyimlerini ve kültürel miraslarını gelecek nesillere aktarmak için çaba göstermektedir.
