Yakutiye ilçesinde yer alan bir kahvehane, çoğunluğu 50 yaş üstü olan satranç tutkunlarını her gün aynı masada buluşturuyor. Bu mekân, Erzurum'da satrançla büyümüş kuşakların buluşma noktası olarak dikkat çekiyor.
15 yıldır hizmet veren bu kahvehane, çay eşliğinde kurulan satranç tahtaları ile dostlukları pekiştirirken, kentin eski bir geleneğini de yaşatıyor. Kahvehane, sabah saatlerinden itibaren kapılarını açarak satranç severleri ağırlamaya başlıyor.
Sabah Başlıyor, Akşama Kadar Sürüyor
Rabiana Mahallesi’ndeki kahvehane, açıldığı günden bu yana satranç tutkunlarını ağırlıyor. Çoğunluğu 50 yaş üstü olan müdavimler, sabah saat 07.30’da masaların başına geçiyor. Kahvehane sahibi Melik Şahin, her gün iş yerini açtığında, saat 10.00 civarında satranç oynamak için gelenlerin olduğunu belirtiyor.
Oyunlar akşam 17.00’ye kadar devam ediyor. Şahin, burada bulunan herkesin satranç oynamayı bildiğini ifade ediyor.
Sadece Oyun Değil, Hatıra ve Dostluk da Var
Kahvehanede yalnızca satranç oynanmıyor; yılların birikimi, anılar ve sohbetler de paylaşılıyor. Tahtanın başında sessiz bir rekabet yaşanırken, izleyiciler zaman zaman hamleler üzerine yorum yapıyor. Şahin, ortamda zaman zaman heyecanın yükseldiğini ancak dostluğun ağır bastığını vurguluyor.
“Bazen tansiyon yükselir ama hemen bir çay verip ortamı yumuşatırız. Kavga olmaz,” diyor. Bu tür anekdotlar, kahvehanenin sosyal dinamiklerini de gözler önüne seriyor.
Bu Geleneğin Son Temsilcisi Biziz
Şahin, Erzurum’da geçmişte kahvehanelerde satranç turnuvaları düzenlendiğini hatırlatarak, bugün bu geleneği sürdüren tek mekânın kendi kahvehaneleri olduğunu söylüyor. Satrancın yanında dama da oynandığını belirten Şahin, “75 yaşındaki dedelerimiz var. Gençlerin bu kadar iyi oynayacağını sanmıyorum,” diyor.
Şahin, kış aylarında yolların kapanması nedeniyle katılımın azaldığını, yazın ise yoğunluğun arttığını ifade ediyor. Bu kültürü yaşatmaya kararlı olduklarını dile getiriyor.
50 yıldır satranç oynadığını söyleyen müdavim Muhlis Ateş, kahvehanenin kendileri için ayrı bir anlam taşıdığını belirterek, “Burası bizim mekânımız. Bizde okey oynanmaz. Namaz vakitleri hariç tüm saatlerde buradayız,” diyor.
Diğer bir müdavim olan Efendi Özel ise çocukluğunda köyde satranç oynadığını, kent merkezine taşındıktan sonra bu alışkanlığını kahvehanede sürdürdüğünü aktarıyor. “Kışın evde canımız sıkılıyor. Gelip burada hem oynuyor hem sohbet ediyoruz,” ifadelerini kullanıyor.
Erzurum’da satrançlı kahvehane geleneği, bu mütevazı mekânda çay buharı ve taş sesleri eşliğinde yaşamaya devam ediyor.
