Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesiyle milyonlarca vatandaş emeklilik hakkına kavuşurken, aile şirketlerinde sigortalı gösterilen bazı bireyler büyük bir hukuk mücadelesiyle karşı karşıya kaldı. Özellikle 18 yaşın altında aile işletmelerinde çalıştığını iddia eden adayların emeklilik başvuruları, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi tarafından verilen kritik bir kararla yeniden incelenmeye muhtaç hale geldi. Yüksek Mahkeme, fiili çalışma kanıtlanmadan sadece bordro üzerinden yapılan işlemlerin emeklilik için yeterli olmadığını hükme bağladı.
Mart 2023 tarihinde yürürlüğe giren EYT yasasından faydalanmak isteyen bir vatandaş, 1998 yılındaki çalışma dönemlerinin hesaba katılmadığı gerekçesiyle Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) dava açtı. Yerel mahkemenin emeklilik hakkını tanıyan kararına karşı SGK avukatları temyiz yoluna başvurdu. Yargıtay, davacının babasına ait iş yerindeki çalışmalarının gerçek ve fiili olup olmadığının 'eksik inceleme' ile belirlendiğini vurgulayarak kararı bozdu.
Fiili Çalışma İspatı Şartı
Yargıtay'ın kararında, iş yerinde çalışmanın gerçekliğinin kanıtlanması gerektiğinin altı çizildi. Mahkeme, sadece işe giriş bildirgesi ile yetinilmemesi gerektiğini, dönem bordrolarının ve tarafsız tanık ifadelerinin mutlaka dosyaya kazandırılması gerektiğini belirtti. Eksik belgelerle hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu ifade edilen kararda, komşu iş yeri çalışanlarının veya iş yeri sahiplerinin tanıklığına başvurulması gerektiği hatırlatıldı.
Eksik Araştırma Emeklilik Planını Bozdu
Kararın gerekçesinde, 506 sayılı Kanun'un ilgili maddelerine dikkat çekilerek, 18 yaş altındaki sigortalılık başlangıcının nasıl hesaplanacağı detaylandırıldı. Yüksek Mahkeme, davacının sigortalılık süresini tamamlamadan emekli edilmesini hatalı buldu. 11 Ağustos 2024 tarihi itibariyle 25 yıllık sürenin dolabileceği belirtilirken, kurumun hatalı hesaplama yaptığı vurgulanarak davanın yeniden görülmesine hükmedildi.
Mahkemelere Yeni Talimatlar
Bundan sonraki süreçte, baba veya yakın akraba yanında geçen çalışma iddialarında mahkemelerin çok daha titiz davranması gerekiyor. Zabıta, maliye ve meslek odası gibi kurumlar aracılığıyla yapılacak araştırmalarla, iddia edilen çalışmanın gerçekte var olup olmadığı tereddütsüz bir şekilde ortaya konulacak. Yargıtay, bu deliller toplanmadan verilecek kararların bozulacağını net bir şekilde ifade etti.
(Kaynak ve Görsel: Türkiye Gazetesi)
