Ramazan ayının gelmesiyle birlikte, Müslümanların gündeminde fitre ile ilgili sorular öne çıkmaktadır. 2026 yılı için fitre miktarı ve ne zaman verileceği, bu dönemde en çok tartışılan konular arasında yer almaktadır. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, 2026 Ramazan ayından 2027 Ramazan ayına kadar geçerli olacak fitre miktarını 240 lira olarak belirlemiştir. Bu tutar, bir kişinin günlük asgari gıda ihtiyacı esas alınarak hesaplanmıştır. Belirlenen bu miktar asgari bir sınırı ifade etmekte olup, isteyenler maddi durumlarına göre daha yüksek bir meblağı fitre olarak verebilmektedir.
Fitre ne zaman verilmelidir?
Fitrenin vacip olma zamanı, Ramazan Bayramı'nın birinci günüdür. Bayram sabahı tan yerinin ağarmasıyla birlikte fitre verilmesi vacip hale gelir. Ancak ihtiyaç sahiplerinin bayram öncesinde hazırlık yapabilmesi için fitrenin Ramazan ayı içinde verilmesi daha faziletli kabul edilmektedir. Bayram günü ya da bayramdan sonra da fitre verilebilir. Bununla birlikte, Şafii mezhebine göre geçerli bir mazeret olmaksızın bayramın birinci gününün gün batımından sonraya bırakılması caiz görülmez. Hanefi mezhebine göre ise Ramazan ayından önce fitre vermek de mümkündür.
Kimler fitre vermekle yükümlüdür?
Ramazan Bayramı'na ulaşan ve temel ihtiyaçları ile bir yıllık borçları dışında nisap miktarı mala sahip olan Müslümanlar fitre vermekle yükümlüdür. Nisap miktarı, yaklaşık 80,18 gram altın veya bu değerde mala sahip olmak şeklinde ölçülmektedir. Fitre yükümlülüğü için malın üzerinden bir kameri yıl geçmesi ya da artıcı nitelikte olması şart değildir. Kişi, hem kendisi hem de ergenlik çağına ulaşmamış çocukları için fitre vermekle sorumludur. Anne-baba, büyükanne-büyükbaba, eş, yetişkin çocuklar ve kardeşler için fitre verme zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak vekâlet olmaksızın onlar adına fitre verilmesi de geçerli sayılmaktadır.
Fitre kime verilebilir?
Fitre, zekât verilebilen kimselere verilebilir. Bu kişiler, Kur'an-ı Kerim'de Tevbe Suresi'nin 60. ayetinde belirtilen gruplardır. Öncelikli olarak fakir ve miskinler, yani nisap miktarı mala sahip olmayan ve temel ihtiyaçlarını karşılayamayan Müslümanlar fitre alabilir. Bunun yanında borçlular, yolda kalmış kimseler ve diğer zekât sınıflarına giren kişiler de fitre kapsamındadır. Günümüzde fitreler çoğunlukla doğrudan ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmaktadır. Fitrenin temel amacı, bayram sevincinin yoksullarla paylaşılması ve toplumsal dayanışmanın güçlendirilmesidir. Hanefi mezhebine göre ana-baba, büyükanne ve büyükbaba; çocuklar, torunlar ve onların çocukları; eş; Müslüman olmayanlar ile nisap miktarı mala sahip zengin kimselere fitre verilemez. Ayrıca babası zengin olan ergenlik çağına ulaşmamış çocuğa da fitre verilmesi uygun değildir. Bunun dışında bakmakla yükümlü olunmayan kardeş, teyze, dayı, amca, hala ve onların çocukları, gelin, damat, kayınvalide ve kayınpeder gibi akrabalar fakir olmaları halinde fitre alabilir.
Fitre parça parça verilebilir mi?
Fitre, tek bir kişiye topluca verilebileceği gibi birden fazla ihtiyaç sahibine bölünerek de verilebilir. Önemli olan, gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasıdır. Bu bağlamda, fitrelerin doğru bir şekilde dağıtılması, toplumsal dayanışmanın güçlenmesine katkı sağlamaktadır.
