Ömrünü İslam medeniyetinin bilim ve teknoloji tarihindeki yerini aydınlatmaya adayan, Frankfurt ve İstanbul'da kurduğu eşsiz müzelerle tarihe geçen dünyaca ünlü bilim insanı Prof. Dr. Fuat Sezgin'in hayatı her dönem merak konusu olmuştur. 2018 yılında aramızdan ayrılan ve 2019 yılının kendi adıyla anılmasına vesile olan dev çınar Prof. Dr. Fuat Sezgin kimdir? İşte ilham veren o biyografi...
Fuat Sezgin'in Hayatı ve Eğitim Süreci
İslam medeniyetinin dünya bilim tarihine yaptığı katkıları gün yüzüne çıkaran, ömrünü araştırmaya ve yazmaya vakfeden Prof. Dr. Fuat Sezgin, sadece Türkiye'nin değil, tüm dünyanın kabul ettiği en büyük bilim tarihçilerinden biridir. Arama motorlarında hayatı ve eserleri sıkça araştırılan ünlü dehanın kariyer yolculuğu şu şekildedir: Prof. Dr. Fuat Sezgin, 24 Ekim 1924 tarihinde dünyaya gelmiştir. Üniversite çağlarında aslında matematik okuyup mühendis olmayı hedeflemekteydi. Ancak İstanbul Üniversitesi Şarkiyat Araştırmaları Enstitüsü’nde görev yapan Prof. Dr. Helmut Ritter’in bir seminerine katılması, hayatının dönüm noktası oldu.
Ritter'in yönlendirmesiyle mühendislik fikrinden vazgeçen Sezgin, bilim tarihi alanında eğitim almaya karar verdi. 1956 yılında Ritter'in danışmanlığında “Buhari’nin Kaynakları Hakkında Araştırmalar” başlıklı doktora tezini tamamladı.
Almanya Yılları ve Akademik Yükselişi
1960 yılında akademik çalışmalarını sürdürmek üzere Almanya'ya giden Fuat Sezgin, kariyerinde zirveye giden basamakları burada hızla tırmandı. 1965 yılında Frankfurt Üniversitesi’nde “Câbir ibn Hayyan” konusunda ikinci doktora tezini yazdı ve 1966 yılında profesörlük unvanını aldı. Başyapıtı olan Arap-İslam Bilim Tarihi eserini kaleme alarak, tıptan matematiğe, astronomiden haritacılığa, felsefeden kimyaya kadar onlarca bilim dalını detaylıca inceledi.
Bu eser, Arapça yazma eserler literatürüne dair devasa bir çalışma olarak kabul edilmektedir.
İslam Bilim Tarihine Kazandırdığı Müzeler
Prof. Dr. Fuat Sezgin, sadece kitap sayfalarında kalmayıp bilimsel icatları somutlaştıran bir vizyona sahipti. 1982 yılında Frankfurt Goethe Üniversitesi’ne bağlı Arap-İslam Bilimler Tarihi Enstitüsü’nü, 1983 yılında ise İslam Bilim Tarihi Müzesi’ni kurdu. Bu müzede Müslüman alimlerin icatlarının 800’den fazla maketi ve 45.000 ciltlik devasa bir bilim tarihi kütüphanesi bulunmaktadır. 2008 yılında İstanbul'da, alanında Türkiye'de ilk, dünyada ikinci olan bu eşsiz müzeyi kurarak, 570 alet ve cihaz kopyası, Halife Me’mun’un dünya haritasının yerküre maketi ve İbn-i Sina Botanik Bahçesi gibi nadide eserleri sergilemiştir.
Bu müze için hazırladığı 4 dilli (Türkçe, İngilizce, Almanca, Fransızca) katalog, alanında bir ilktir.
Aldığı Ödüller ve Vefatı
Uluslararası arenada sayısız ödüle layık görülen Prof. Dr. Fuat Sezgin'in aldığı başlıca ödüller arasında T.C. Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü, Frankfurt am Main Goethe Plaketi, Almanya Birinci Derece Federal Hizmet Madalyası, Üstün Hizmet Madalyası ve İran İslami Bilimler Kitap Ödülü bulunmaktadır. 30 Haziran 2018 tarihinde 93 yaşında aramızdan ayrılan büyük bilginin aziz hatırasını yaşatmak amacıyla, vefatının ardından Türkiye'de 2019 yılı 'Prof. Dr. Fuat Sezgin Yılı' olarak ilan edilmiştir.
