Tarım ve Orman Bakanlığı, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu’nda kapsamlı bir değişikliğe gitti. Tüketicinin yanıltılmasını önlemeyi ve çocuk gelişimini korumayı hedefleyen yeni düzenleme, raflardaki ürünlerin dilini ve tasarımını tamamen değiştiriyor.
'Günlük' ve 'Taze' ifadelerine katı kural
Yeni rehbere göre, tüketicilerin sıkça karşılaştığı pazarlama dillerine sınırlama getirildi. Artık 'günlük' ifadesi sadece raf ömrü 24 saat olan ürünler için kullanılabilecek. Ambalajlı ürünlerde "fırından taze" veya "taze sıkılmış" gibi ibarelerin kullanımı yasaklanırken; dondurulmuş veya işlenmiş gıdalarda "taze" kelimesine izin verilmeyecek. Ayrıca, endüstriyel ürünlerde 'ev yapımı' ifadesi tamamen kaldırıldı.
Abartılı ve yanıltıcı sloganlar yasaklandı
Düzenleme ile "yüzde 100 doğal", "en doğal" ve "hakiki" gibi abartılı ifadelerin kullanımı son buldu. Bir ürünün 'doğal' olarak etiketlenebilmesi için hiçbir katkı maddesi içermemesi şartı aranacak. Öte yandan, içerisinde meyve yerine sadece aroma bulunan ürünlerin ambalajında gerçek meyve görseli kullanılmasına yasak getirildi; bu ürünlerde 'aromalı' ifadesinin yer alması zorunlu tutuldu.
Çocukları koruyan ambalaj tasarımı
Çocukların fiziksel ve psikolojik gelişimini olumsuz etkileyebilecek tasarımlar da denetim altına alındı. Ambalajlarda klozet, silah, kafatası ve beyin gibi figürlerin kullanımı uygun bulunmadı. Şiddeti özendiren şekiller yasaklanırken, nazar boncuğu ve gülen yüz gibi sembollerin kullanımına ise onay verildi.
Vegan ürünler ve restoran menülerinde yeni dönem
Vegan ve vejetaryen gıdalarda "vegan peynir" veya "süt" gibi hayvansal çağrışım yapan isimler artık kullanılamayacak, bunun yerine 'bitkisel bazlı içecek' gibi ifadeler tercih edilecek. Ayrıca toplu tüketim yerlerinde (restoran, kafe vb.) menülerde içerik ve enerji (kalori) bilgisinin açıkça yer alması zorunlu hale getirildi.
İşletmelerin yeni kurallara uyumu için kademeli geçiş takvimi belirlendi. Zincir restoran ve işletmelerin 1 Temmuz 2026 tarihine kadar dönüşümü tamamlaması gerekiyor. Küçük ölçekli esnaflara ise kalori bildirimi gibi düzenlemeler için 2027 yılı sonuna kadar süre verildi.
Kaynak: DHA
