Kalp ve damar hastalıklarının dünya genelinde en sık görülen ölüm nedenleri arasında yer aldığına dikkat çeken Uzman Dr. Enes Çelik, erken tanı, sağlıklı yaşam ve risk faktörlerinin kontrol altına alınmasının hayati önem taşıdığını vurguladı.
‘Erken tanı hayati önem taşıyor’
Dr. Enes Çelik, "Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl yaklaşık 20 milyon kişinin kalp ve damar hastalıkları nedeniyle hayatını kaybediyor. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre ise ülkemizdeki ölümlerin yaklaşık yüzde 28'inin bu hastalıklardan kaynaklı. Tütün kullanımı, sağlıksız beslenme, hareketsizlik, aşırı kilo, hipertansiyon, yüksek kolesterol ve stres gibi risk faktörlerinin hastalığın gelişiminde önemli rol oynuyor. Erken tanının hayati önem taşıyor ve aile hekimlikleri tarafından yürütülen Hastalık Yönetimi Platformu (HYP) sayesinde riskli bireylerin tespit edilerek düzenli takibe alınıyor" dedi.
‘15 yaş üzerindeki nüfusta kalp ve damar hastalığı sıklığının yüzde 7’
Uzman Dr. Enes Çelik, açıklamasının devamında, "Kalp ve damar hastalıkları, ülkemizde ve dünyada en sık görülen, aynı zamanda en fazla engellilik ve ölümlere yol açan nedenler arasında yer almaktadır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre her yıl yaklaşık 20 milyon kişi kalp ve damar hastalıkları nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Nüfusun yaşlanması, artan kentleşme, sağlıksız yaşam tarzları ve stres gibi faktörler bu hastalıkların yaygınlaşmasında etkili olmaktadır. Ülkemizde, 2023 yılında yapılan bir çalışmada 15 yaş üzerindeki nüfusta kalp ve damar hastalığı sıklığının yüzde 7 olduğu ve sıklığın yaşla birlikte arttığı belirlenmiştir. Türkiye İstatistik Kurumu'nun 2024 yılına ait verilerine göre de ülkemizdeki tüm ölümlerin yaklaşık yüzde 28'i (her dört ölümden biri) kalp ve damar hastalıklarından kaynaklanmaktadır. Bu sebeplerden dolayı, kalp sağlığının korunması ve risk faktörlerinin azaltılması, toplum sağlığının geliştirilmesi gereken öncelikli alanlarının başında yer almaktadır. Her yıl 12-18 Nisan 2026 tarihleri arasını kapsayan Kalp Sağlığı Haftası, toplumda farkındalık oluşturmak, sağlıklı yaşam alışkanlıklarını teşvik etmek ve kalp hastalıklarının önlenebilir olduğunu vurgulamak için önemli fırsatlar sunmaktadır" ifadelerine yer verdi.
‘Kalp ve damar hastalıklarının büyük bir kısmı kontrol altında tutulabilmektedir’
Uzman Dr. Enes Çelik son olarak, "Kalp ve damar hastalıklarının büyük bir kısmı, sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri ile önlenebilmekte ya da kontrol altında tutulabilmektedir. Tütün kullanımı, sağlıksız beslenme, fiziksel hareketsizlik, aşırı kilo, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol gibi değiştirilebilir nitelikteki risk faktörleri kalp hastalıklarının gelişiminde önemli rol oynamaktadır. Bu risk faktörlerinin kontrol altına alınması ile kalp krizi ve inme gibi ciddi sağlık sorunlarının neredeyse yüzde 80'inin önüne geçilebilmektedir. Bakanlığımız tarafından her ilimizde teşekkül ettirilen ve sayıları 345'i bulan Sağlıklı Hayat Merkezleri, sigara bırakma poliklinikleri, diyetisyen, fizyoterapist, psikolog ve sosyal çalışmacılarla verdikleri danışmanlık hizmetleriyle risk faktörleri ile mücadele sürecine önemli katkılar sağlamaktadır. Kalp ve damar hastalıklarına erken tanı koymak, uygun tedavi ve düzenli takiplerle hastalığın ilerlemesini ve komplikasyon gelişmesini önlemek, oluşabilecek engellilikleri ve erken ölümleri azaltmak bakımından büyük önem taşımaktadır. Aile hekimliği birimlerimiz, kalp ve damar hastalıklarının erken tespiti ve yönetiminde kritik rol oynamaktadır. Aile hekimlerimizin, 2025 yılında yapmış oldukları kardiyovasküler risk taramaları neticesinde 735 binden fazla vatandaşımızda kalp damar hastalığı riski belirlemeleri ve bu kişileri düzenli takibe almaları, HYP uygulamasının kronik hastalıkları yönetmekte ne kadar etkili kullanıldığını ortaya koymaktadır" dedi.
Kaynak: İHA
