Bilim insanları, şempanze ve bonobolar üzerinde gerçekleştirdikleri bir araştırmada, stresli olaylar öncesinde fiziksel temasın güven duygusunu artırma işlevini ortaya koydu. Bu araştırma, insanların ortak atalarının davranışlarının kökeninin en az 7 milyon yıl öncesine dayandığını göstermektedir.
Fiziksel Temasın Önemi Nedir?
Yapılan çalışma, şempanze ve bonoboların stresli durumlar öncesinde dokunma, sarılma ve öpüşme gibi davranışları sergileyerek güven duygusunu pekiştirdiğini ortaya koymuştur. Bu tür fiziksel temaların, sosyal bağları güçlendirdiği ve işbirliğini artırdığı belirlenmiştir.
Durham Üniversitesi araştırmacıları, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Zambiya'daki maymun koruma alanlarında yaşayan bu hayvanların davranışlarını inceleyerek, yiyecek paylaşımı öncesinde yaşanan gerilimi azaltmak için fiziksel temasın nasıl kullanıldığını araştırmıştır.
Araştırma Nasıl Gerçekleştirildi?
Deneyde, hayvanlara doğal beslenme ortamını taklit etmek amacıyla yer fıstığı verilmiş ve bu süreçte hayvanların davranışları gözlemlenmiştir. Şempanze ve bonobolar, yiyeceğin geleceğini bildikleri beş dakikalık süre boyunca izlenmiş ve bu süre zarfında dokunma, sarılma ve öpüşme gibi davranışlar kaydedilmiştir.
Sonuç olarak, fiziksel temas kuran hayvanların yiyeceğe daha kolay ulaştığı ve birlikte daha sakin bir şekilde beslendiği görülmüştür. Daha hoşgörülü gruplarda ise birden fazla hayvanın art arda birbirine sarıldığı gözlemlenmiştir.
Şempanzelerin Davranışları Üzerine Gözlemler
Araştırmacılar, bu durumu “güven verme trenleri” olarak tanımlamışlardır. Şaşırtıcı bir bulgu ise, genellikle saldırgan davranışlarıyla bilinen şempanzelerin de oldukça yakın temas kurduğu gözlemlenmiştir. Bazı şempanzelerin, yiyecek gelmeden önce birbirlerinin ağızlarına parmaklarını soktuğu kaydedilmiştir.
Araştırmayı yürüten Prof. Zanna Clay, hayvanların stresli bir olaydan önce bir araya gelerek birbirlerini rahatlattığını belirtmiştir. Clay, bu davranışı büyük bir maçtan önce futbolcuların toplanmasına benzeterek, bireysellikten çok grup dayanışmasını öne çıkaran bir tür “moral buluşması” olarak değerlendirmiştir.
Dr. Jake Brooker ise, şempanze ve bonoboların karşılaştırılmasının sosyal davranışların evrimsel kökenleri hakkında önemli bilgiler sağladığını ifade etmiştir. Brooker’a göre sosyal temas, en eski iletişim biçimlerinden biri olarak, muhtemelen dilden önce ortaya çıkmıştır.
Araştırmacılar, güven ve işbirliği kurmak için dokunmanın kullanılmasının en az 7 milyon yıllık bir geçmişe sahip olabileceğini düşünmektedir. Bu durum, insanların stresli bir olay öncesinde birbirine sarılması, omza dokunması veya takım halinde bir araya gelmesinin, ortak atalardan miras kalan eski bir sosyal davranış olabileceğini düşündürmektedir.
Bu araştırma, “Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences” dergisinde yayımlanmıştır.
