İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik başlattığı saldırıların ardından, 1989’dan bu yana ülkenin dini lideri olan Ali Hamaney’in konutu bombalandı. Bu olay, İran’ın en üst siyasi ve askeri otoritesi konumundaki Hamaney’in ölüp ölmediğine ilişkin resmi bir teyit yapılmamasıyla birlikte, kamuoyunda büyük bir merak uyandırdı. Hamaney'in özel hayatı da bu gelişmelerle birlikte tekrar gündeme geldi.
Ali Hamaney Kimdir?
İran İslam Cumhuriyeti’nin en üst siyasi ve dini otoritesi olan Ali Hamaney (Seyyid Ali Hüseyni Hamaney), 19 Nisan 1939’da Meşhed’de doğdu. 1989’dan bu yana İran’ın ikinci Yüce Lideri olarak görev yapan Hamaney, 1981-1989 yılları arasında ise ülkenin üçüncü cumhurbaşkanı olarak görev yaptı. Orta Doğu’da en uzun süre görev yapan devlet başkanlarından biri olarak, İran siyasetinde belirleyici bir rol oynamayı sürdürüyor.
Din adamı bir babanın oğlu olarak dünyaya gelen Hamaney, küçük yaşta dini eğitim almaya başladı. Meşhed’deki havzada temel ve ileri düzeyde ilahiyat eğitimi gördü; bir süre Necef’te bulundu, ardından Kum’da eğitimine devam etti. Burada dönemin önde gelen Şii alimlerinin derslerine katıldı.
Siyasi Faaliyetleri ve Devrim Süreci
Gençlik yıllarından itibaren siyasi faaliyetlere ilgi duyan Hamaney, Şah döneminde muhalif faaliyetleri nedeniyle birden fazla kez tutuklandı ve sürgüne gönderildi. 1979’daki İran Devrimi’nin önde gelen isimleri arasında yer alan Hamaney, devrimin ardından çeşitli devlet görevlerinde bulundu. 27 Haziran 1981’de Tahran’daki bir camide düzenlenen bombalı saldırıda ağır yaralandı; sağ kolu kalıcı olarak işlevini yitirdi.
Aynı yıl yapılan seçimlerde cumhurbaşkanı seçilen Hamaney, 1981-1989 arasında iki dönem görev yaptı. Bu dönemde İran-Irak Savaşı devam ederken askeri ve siyasi kararlarda etkin rol oynadı. İran’ın ilk Yüce Lideri Ruhullah Humeyni’nin 1989’daki ölümünün ardından Uzmanlar Meclisi tarafından yeni dini lider olarak seçildi.
Görevleri ve Aile Hayatı
Anayasal değişiklikle birlikte göreve gelen Hamaney, o tarihten bu yana ülkenin en yetkili ismi konumundadır. Yüce Lider sıfatıyla silahlı kuvvetlerin başkomutanı olan Hamaney; dış politika, savunma, güvenlik ve temel devlet politikalarında nihai karar mercii olarak görev yapmaktadır. Cumhurbaşkanı, yargı ve diğer üst düzey kurumlar üzerinde doğrudan veya dolaylı etkiye sahip bulunuyor.
Dış politikada ise İran’ın bölgesel etkisinin artırılması, özellikle Suriye iç savaşı ve nükleer müzakere süreci gibi başlıklarda belirleyici bir rol üstlenmiştir. 1964 yılından bu yana Mansure Hüceste Bakırzade ile evli olan Hamaney’nin altı çocuğu bulunmaktadır. Şii İslam’ın Caferi mezhebine mensup olan Hamaney, dini liderlik görevini Tahran’daki ofisinden yürütmektedir.
