Hürmüz Boğazı’nda ticaretin normal seviyelerin yaklaşık yüzde 90 altında seyretmesi ve artan jeopolitik belirsizlikler, spot konteyner navlun fiyatlarını yukarı çekmiştir. Bu durum, dış ticarette zorluklar yaratmaktadır.
Jeopolitik Gelişmelerin Etkisi Nedir?
ABD/İsrail-İran Savaşı'nın 28 Şubat'ta başlamasıyla Hürmüz Boğazı'ndaki ticaret akışı büyük ölçüde kesintiye uğramıştır. Bu kesinti, spot piyasada navlun fiyatlarına olumsuz yansımaktadır. Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler, piyasa beklentilerini etkilemekte ve artan yakıt maliyetleri ile yakıt ek ücretleri navlun fiyatları üzerinde ek bir baskı oluşturmaktadır.
Ayrıca, Kızıldeniz'deki ticaret akışının yön değiştirmesi, transit sürelerini uzatmakta ve ithalatçılar, uzayan teslimat sürelerini telafi edebilmek amacıyla siparişlerini daha erken vermeye çalışmaktadır.
Dünya Konteyner Endeksi'nde Ne Gelişmeler Var?
Denizcilik araştırma ve danışmanlık şirketi Drewry'nin konteyner navlun fiyatları için gösterge fiyatı olan Dünya Konteyner Endeksi, 40'lık konteyner için 26 Şubat'taki 1899 dolar seviyesinden 4 Haziran itibarıyla 3 bin 433 dolara yükselmiştir. Bu artış, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın 100'üncü günü yaklaşırken yüzde 80 olarak kaydedilmiştir.
40'lık konteyner için 3 bin 433 dolara çıkan endeks, son bir yılın en yüksek seviyesini görmüştür. Fiyatlar, 12 Haziran 2025'te 3 bin 543 dolar seviyesine ulaşmıştır.
Ticaret Hatlarındaki Fiyat Artışları Hangi Nedenlere Bağlı?
Fiyatlardaki yükselişte özellikle Transpasifik ve Asya-Avrupa ticaret hatlarındaki navlun ücretlerinin artması ve Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan konteyner gemileri nedeniyle azalan kapasite etkili olmuştur. Şangay-New York hattında 40'lık konteynerin spot navlun fiyatı savaşın başından beri yüzde 98 artarak 5 bin 505 dolara çıkmıştır.
Şangay-Los Angeles ticaret rotasında ise fiyatlar bu dönemde yüzde 108 artışla 4 bin 565 dolar olmuştur. Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıkların yanı sıra, denizcilerin ABD'nin temmuzda yürürlüğe girmesi beklenen gümrük tarifeleri öncesinde rezervasyonlarını öne çekmesi ve 2026 FIFA Dünya Kupası'na bağlı ek kargo talebi, fiyatlardaki yukarı yönlü seyri desteklemektedir.
Asya-Avrupa rotasında ise Şangay-Rotterdam hattında spot navlun fiyatı savaşın ardından yüzde 71 yükselişle 3 bin 579 dolara ulaşmıştır. Ayrıca, Asya-Avrupa rotasında 1 Temmuz'da yürürlüğe girmesi beklenen bunker yakıt fiyat ayarlaması öncesinde bazı rezervasyonların hazirana çekilmesi de fiyatlara artış olarak yansıdığı gözlemlenmiştir.
