Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) verilerine göre FAO Gıda Fiyat Endeksi Nisan ayında üst üste üçüncü kez artış gösterdi. Endeks, Mart ayına göre yüzde 1,6 yükselerek 130,7 puana ulaştı ve geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2'lik bir artış kaydedildi.
Nisan Ayındaki Artışın Sebepleri Neler?
Nisan ayındaki yükselişte en büyük etki bitkisel yağ fiyatlarından kaynaklandı. FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, aylık bazda yüzde 5,9 artarak Temmuz 2022'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Bu artış, palmiye, soya, ayçiçeği ve kolza yağı fiyatlarındaki yükselişle doğrudan ilişkilidir.
FAO, yüksek petrol fiyatlarının biyoyakıt talebini artırarak bitkisel yağ piyasaları üzerinde ek baskı oluşturduğunu belirtti. Bu durum, bitkisel yağ fiyatlarının yükselmesine katkı sağladı.
Tahıl ve Pirinç Fiyatlarında Gözlemlenen Artışlar
Tahıl ve pirinç fiyatları da Nisan ayında artış gösterdi. FAO Tahıl Fiyat Endeksi, aylık bazda yüzde 0,8, yıllık bazda ise yüzde 0,4 artış kaydetti. Buğday fiyatları, ABD'deki kuraklık endişeleri, Avustralya'daki düşük yağış beklentileri ve 2026 ekim alanlarında azalma beklentisiyle yüzde 0,8 yükseldi.
Mısır fiyatları da mevsimsel arz sıkışıklığı, Brezilya'daki olumsuz hava koşulları ve ABD'deki kuraklık nedeniyle yüzde 0,7 artış gösterdi. FAO Tüm Pirinç Fiyat Endeksi ise ham petrol ve türevlerindeki yükselişin üretim ve pazarlama maliyetlerini artırmasıyla yüzde 1,9 yükseldi.
Gelecekteki Üretim Tahminleri ve Belirsizlikler
FAO, 2025 küresel tahıl üretim tahminini 3 milyar 40 milyon tona yükseltti ve yıllık yüzde 6 artış beklediğini açıkladı. Ancak 2026 dünya buğday üretim tahmini 817 milyon tona çekildi. Kuruluş, Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapalı kalmasının enerji ve gübre maliyetlerini artırarak önümüzdeki dönem için belirsizlik yarattığını bildirdi.
Hürmüz krizi maliyet baskısını artırırken, FAO Başekonomisti Máximo Torero, Hürmüz Boğazı krizine bağlı aksamalara rağmen küresel tarım-gıda sistemlerinin dayanıklılık gösterdiğini belirtti. Ancak enerji ve gübre maliyetlerindeki artışın özellikle bitkisel yağ piyasalarında daha güçlü fiyat baskısı yarattığını vurguladı.
Et fiyatları Nisan ayında rekor seviyeye ulaşırken, şeker ve süt ürünleri fiyatlarında gerileme gözlemlendi. FAO Et Fiyat Endeksi, Nisan ayında aylık yüzde 1,2, yıllık yüzde 6,4 artarak rekor seviyeye çıktı. Buna karşılık, süt ürünleri fiyat endeksi yüzde 1,1, şeker fiyat endeksi ise aylık yüzde 4,7 geriledi. Şeker fiyatlarında yıllık düşüş yüzde 21,2'yi buldu.
