Noodle denildiğinde birçok tüketicinin aklına katkı maddeleri ve sağlıksız beslenme gelmektedir. Ancak Fonksiyonel Gıda Uzmanı Dr. Hakan Başdoğan'a göre her noodle aynı değildir. Başdoğan, tüketicilerin içerik okuryazarlığını geliştirmesi gerektiğini vurgulayarak, temiz içerikli ve katkısız üretim yapan yerli firmaların dünyaya örnek olacak çalışmalar yürüttüğünü belirtmektedir.
Noodle'ın Tarihçesi ve Kültürel Çeşitliliği Nedir?
Noodle'ın günümüzde yalnızca pratik bir atıştırmalık olarak görülmesinin yanlış olduğunu ifade eden Dr. Hakan Başdoğan, ürünün tarihinin milattan önce 2000'li yıllara kadar uzandığını belirtmektedir. Dünyanın en eski gıda ürünlerinden biri olarak kabul edilen noodle, günümüzde yaklaşık 70 milyar dolarlık bir endüstri oluşturmakta ve yılda 130 milyar adedin üzerinde tüketilmektedir.
Her ülkenin kendi kültürüne göre farklı aromalar ve üretim teknikleri geliştirdiğini belirten uzman isim, temel olarak iki farklı noodle kategorisinin bulunduğunu açıklamaktadır. İlk grup, tüketicilerin en yakından tanıdığı 'instant noodle' ürünleridir. Bu ürünler önceden pişirilmiş olarak hazırlanmakta ve sıcak su içerisinde birkaç dakika bekletildikten sonra soslarıyla birlikte tüketilmektedir.
Noodle Çeşitleri ve Üretim Süreçleri Nasıl Farklılık Gösterir?
İkinci grup ise 'egg noodle' olarak bilinen, Türk mutfağındaki erişteye oldukça benzeyen ürünlerden oluşmaktadır. Bu ürünlerin içerisinde sos bulunmamakta ve üretim sürecinde kızartma işlemi uygulanmamaktadır. Uzman isim, bu tür noodle'ların genellikle un, su ve tuzdan oluştuğunu, buharda pişirilerek hazırlandığını belirterek, 'Aslında bildiğimiz eriştenin farklı bir versiyonu' değerlendirmesinde bulunmaktadır.
Türk üreticilerinin dünyaya örnek olan yenilikler geliştirdiğini ifade eden Başdoğan, bazı yerli firmaların Ar-Ge çalışmaları sayesinde noodle üretiminde maden suyu kullanımını yaygınlaştırmaya başladığını anlatmaktadır. Özellikle atıl durumdaki doğal maden sularının özel proseslerden geçirilerek üretime dahil edildiğini belirten uzman, bu yöntemle hem ürünün mineral içeriğinin artırıldığını hem de lezzet ve sos emme kapasitesinin yükseltildiğini söylemektedir.
Katkı Maddeleri İçeren Instant Noodle Ürünleri Hakkında Ne Bilinmeli?
Tüketiciler arasında en çok tartışılan ürün grubunun instant noodle'lar olduğunu belirten Başdoğan, bu kategoride de önemli dönüşümlerin yaşandığını ifade etmektedir. Dünya genelinde instant noodle ürünlerinin büyük bölümünde çeşitli katkı maddeleri bulunmakta, buna karşın bazı Türk üreticilerinin tamamen doğal içeriklerle farklı bir model geliştirdiğini anlatmaktadır.
Örneğin köri aroması oluşturmak için onlarca farklı baharatın bir araya getirildiğini belirten Başdoğan, renkli noodle üretiminde ise yapay renklendiriciler yerine pancar, bal kabağı ve nar tozu gibi doğal bileşenlerin kullanıldığını ifade etmektedir. Bu yöntemlerin yalnızca daha temiz içerik sunmadığını, aynı zamanda lezzetten de ödün vermediğini vurgulamaktadır.
Tüketicilerin Noodle Seçiminde Dikkat Etmesi Gerekenler Nelerdir?
Başdoğan, Türkiye'de ürünlerin Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından sıkı şekilde denetlendiğini ve mevzuata uygun olarak piyasaya sunulduğunu belirtirken, tüketicilerin yine de bilinçli seçim yapması gerektiğini ifade etmektedir. Bir baba olarak kendi tercihlerini de paylaşan uzman isim, özellikle MSG (monosodyum glutamat) olarak bilinen ve halk arasında 'Çin tuzu' adıyla anılan bileşenin yer aldığı ürünlerden uzak durmaya çalıştığını belirtmektedir.
Dr. Hakan Başdoğan, vatandaşlara kısa ve anlaşılır içerik listelerine, un, su, yumurta, tuz gibi temel bileşenleri, doğal baharatlarla hazırlanan sosları, yapay renklendirici yerine sebze ve meyve bazlı içerikleri, maden suyu gibi fonksiyonel bileşenlerle zenginleştirilmiş ürünleri önermektedir. İçerik listesi uzun ve karmaşık olan ürünlerin ideal seçim anlamına gelmediğini vurgulayan Başdoğan, mümkün olduğunca temiz içerikli ürünlerin tercih edilmesi gerektiğini ifade etmektedir.
