İran, İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyi ile Beyrut'un Dahiye semtindeki ateşkes ihlallerine ve sivil katliamlarına karşılık, saldırıların çıkış noktası olan Ramat David, Nevatim ve Tel Nof hava üslerini balistik füzelerle hedef aldı. Art arda gerçekleşen iki dalga füze saldırısı nedeniyle İsrail'in orta ve kuzey kesimleri, Tel Aviv ile işgal altındaki Doğu Kudüs ve Batı Şeria'da kırmızı alarm sirenleri çaldı; Ben Gurion Havalimanı'nda uçuşlar durdurulurken okullar tatil edildi. İran'dan atılan füzelerden birinin Batı Şeria'daki yasa dışı Itamar yerleşimine isabet ederek 3 binada hasara yol açtığı aktarıldı. İran askeri kaynakları, söz konusu saldırının ateşkes ihlallerine karşı bir uyarı niteliğinde olduğunu ve vaadin yerine getirildiğini ilan etti.
İsrail ordusu ise Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir'in durum değerlendirmesinin ardından İran'ın batı ve merkez bölgelerindeki askeri hedeflere yönelik büyük bir hava saldırısı dalgası başlattı. Çok sayıda İsrail savaş uçağının, İran'ın stratejik hava savunma sistemlerini vurduğu kaydedildi. Bu kapsamda Huzistan eyaletine bağlı Mahşehr kentindeki Karun Petrokimya Şirketi'ne ait sanayi tesisinin de mühimmatlarla hedef alındığı bildirildi. Tahran semalarında düşman İHA'larının imha edildiği açıklanırken, Tebriz semalarında da İsrail'e ait bir insansız hava aracının düşürüldüğü belirtildi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, petrol sanayisinin hedef alınmasına misilleme olarak Hayfa'daki sanayi tesislerini vurduğunu belirterek, küresel enerji krizinin ekonomik sonuçlarından ABD'nin sorumlu olacağını açıkladı.
Saldırılar askıya alındı: Tekrarlanırsa daha sert vururuz
Gelişmelerin ardından bir son dakika açıklaması yapan İran yönetimi, İsrail'e karşı gerçekleştirilen saldırıların sona erdiğini duyurdu. Askeri operasyonların şimdilik askıya alındığını ilan eden Tahran yönetimi, "Lübnan'a yönelik saldırılar tekrarlanırsa İsrail'i daha sert vururuz" ifadelerini kullanarak Tel Aviv'e açık bir uyarıda bulundu.
Bu hamle öncesinde, İsrail hükümetindeki aşırı sağcı bakanların saldırgan tutumlarını sürdürdüğü görüldü. Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, "Bu gece Tahran alevler içinde kalmalı" diyerek saldırı çağrısı yaparken, Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in ise askeri kaynakların İran yerine Lübnan'daki Hizbullah hedeflerine ve Beyrut'un Dahiye bölgesine yönlendirilmesi gerektiğini, Lübnan'da düzinelerce binanın bombalanmasının daha etkili olacağını savunduğu aktarıldı. Öte yandan Lübnan resmi ajansı, İsrail'in Nebatiye bölgesindeki bir barınma merkezine düzenlediği hava saldırısında 4 sivilin hayatını kaybettiğini duyurdu.
Husiler Kızıldeniz'i kapattı, Suriye ve Ürdün hareketlendi
Çatışmanın dalga etkisi bölgedeki diğer aktörleri ve sınır hatlarını da hareketlendirdi:
- Yemen'deki Husiler (Ensarullah Hareketi): İsrail'in Yafa kentine füze saldırısı düzenlediklerini duyurdu. Husilerin Askeri Sözcüsü Yahya Seri, Kızıldeniz'de İsrail gemilerinin seyrüsefer faaliyetlerine tam bir yasak getirerek düşmanın tüm hareketliliğini meşru askeri hedef kabul edeceklerini ilan etti. Bu hamlenin, ABD ile Husiler arasında 8 Nisan'da varılan ateşkesin ardından gerçekleştirilen ilk saldırı olduğu ifade edildi.
- İsrail'in Sınır Tedbirleri ve Suriye Baskını: İsrail ordusunun, Batı Şeria ve Ürdün sınırı boyunca konuşlandırılmak üzere geniş çaplı bir yedek asker seferberliğine giriştiği bildirildi. Ayrıca Gazze'ye açılan Kerem Ebu Salim ve Refah Sınır Kapısı dahil tüm geçiş noktaları tamamen kapatıldı. Suriye'nin güneyindeki Dera kırsalına baskın düzenleyen İsrail güçlerinin evlerde aramalar yaptığı, İran füzelerine ait parçaların ise Dera'daki tarım arazilerine düştüğü aktarıldı.
- Ürdün ve Suudi Arabistan'da Alarm: Ürdün Hükümet Sözcüsü Muhammed el-Mumeni, hava sahalarının füzeler tarafından ihlal edildiğini ve sirenlerin çaldığını belirterek, Ürdün'ün bir savaş alanına dönüştürülmesine izin vermeyeceklerini vurguladı. Suudi Arabistan'ın ise el-Harc vilayetinde Ulusal Acil Durum Erken Uyarı Platformu'nu geçici olarak devreye soktuğu belirtildi; ancak İran, Suudi topraklarına yönelik herhangi bir saldırı gerçekleştirmediklerini beyan etti.
Bölgede uçuşlar askıya alındı ve yoğun diplomasi trafiği başladı
Güvenlik krizinin ardından Orta Doğu genelinde havacılık operasyonları durma noktasına geldi. İran, hava sahasının batı kısmını kapatarak Tahran Mehrabad, Meşhed ve Kirmanşah havalimanlarındaki tüm uçuşları iptal etti. Irak hava sahasını 3 gün süreyle kapatma kararı alırken, Suriye Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü güney hava koridorunu kapatarak Şam Uluslararası Havalimanı'ndaki operasyonları askıya aldı. Katar'ın ise kendi hava sahasının açık olduğunu duyurduğu kaydedildi.
Gelişmeler üzerine diplomatik kanallar da hızla hareketlendi. Katar Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani'nin; hem İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi hem de Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ile telefon görüşmeleri gerçekleştirerek arabuluculuk ve istikrar çabalarını ele aldığı bildirildi. İran Dışişleri Bakanı Arakçi'nin ayrıca İngiltere ve Pakistanlı yetkililerle temas kurduğu belirtildi. Uluslararası arenada İspanya acil itidallik ve diyalog çağrısı yaparken, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kallas, tarafların müzakere masasına dönmesi gerektiğini ve seyrüsefer özgürlüğü kapsamında İran'a yönelik yeni yaptırımların devreye gireceğini açıkladı. Hindistan'ın ise vatandaşlarına İran'ı terk etme tavsiyesinde bulunduğu aktarıldı.
Trump'tan itidal çağrısı
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada hem İsrail'in hem de İran'ın çatışmayı derhal durdurması gerektiğini vurguladı. Trump, "Füzelerinizi fırlattınız, bu yeterli. Masaya geri dönün ve bir anlaşma yapın" ifadelerini kullanarak, yaşananların nihai anlaşma sürecini bozmasını istemediğini belirtti. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile bir telefon görüşmesi gerçekleştiren Trump'ın, yeni bir misilleme yapılmamasını isteyeceğini aktardığı ve İsrail'in Lübnan'a yönelik son saldırılarına yeşil ışık yakmadığını ima ettiği ileri sürüldü.
Kaynaklar: Sabah, CNN, AA
