28 Şubat 2026 tarihinde başlayan askeri hareketlilik, İran, İsrail, Lübnan ve Körfez ülkelerini kapsayan geniş bir coğrafyada devam ediyor.
ABD’nin bölgedeki askeri operasyonlarını yöneten ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), operasyonun seyrine ilişkin veriler paylaşırken, İran yönetimi ise stratejik su yolları ve bölgesel askeri üsler üzerindeki baskısını artırmayı sürdürüyor. Bölgedeki gelişmeler, enerji güvenliği ve deniz ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı başta olmak üzere birçok noktada gerilimi yükseltiyor.
Trump’tan İran İçin ‘Koşulsuz Teslimiyet’ Mesajı
ABD Başkanı Donald Trump, İran yönetimiyle yapılabilecek olası bir anlaşmanın “koşulsuz teslimiyet” temelinde gerçekleşmesi gerektiğini açıkladı. Trump, sosyal medya ve basın üzerinden yaptığı değerlendirmelerde, İran’ın askeri kapasitesinin savaşamayacak seviyeye indirilmesinin nihai hedef olduğunu belirtti. Ayrıca Trump, İran’ın gelecekteki liderlik yapısının belirlenmesinde Washington’un rol oynayabileceğine işaret ederek mevcut yönetim alternatiflerini kabul etmediklerini ifade etti.
Hürmüz Boğazı’nda Deniz Trafiği ve Güvenlik Gerilimi
İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari ve askeri gemilere yönelik denetimleri artırdıklarını duyurdu. İranlı yetkililer, ABD ve İsrail bağlantılı gemilerin geçişlerinin engellendiğini ve bölgeye refakat eden ABD donanma unsurlarının hedef alınabileceğini açıkladı. CENTCOM verilerine göre, operasyonun başlangıcından bu yana İran donanmasına ait 43 gemi batırıldı veya ağır hasar aldı. Boğazda yaşanan kısıtlamalar nedeniyle Basra Körfezi’nde aralarında Fransız bandıralı gemilerin de bulunduğu 50’den fazla ticari gemi bekletiliyor. Bu durum, küresel enerji arzı açısından da risk oluşturuyor.
Çatışmalar Suudi Arabistan, Kuveyt ve Irak’a Yayıldı
Bölgede yaşanan askeri gerilim İran sınırlarının ötesine taşarak çevre ülkelere de sirayet etti. Prens Sultan Hava Üssü ile Şeybe petrol sahası, balistik füze ve insansız hava aracı saldırılarının hedefi oldu. Suudi hava savunma sistemlerinin saldırıları engellediği bildirildi. Kuveyt Savunma Bakanlığı, son 24 saat içinde 14 füze ve 12 insansız hava aracının etkisiz hale getirildiğini açıkladı.
Erbil’de ABD koalisyon güçlerinin bulunduğu bölgeler ile Basra’daki Amerikan lojistik tesisleri, kamikaze İHA saldırılarının hedefi oldu. Bölgedeki gerilimin bir diğer önemli hattı ise Lübnan cephesi oldu. İsrail ordusu, Lübnan’ın doğusundaki Baalbek bölgesi ile Beyrut’un güneyindeki Dahiye mahallesine yönelik hava saldırılarını sürdürdüğünü açıkladı. Hizbullah, İsrail ordusunun Lübnan-Suriye sınırındaki dağlık bölgeye helikopterlerle asker indirme girişiminin çatışmalar sonucunda püskürtüldüğünü ileri sürdü.
Çatışmaların Bilançosu: Can Kayıpları Artıyor
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, “Epic Fury” operasyonu kapsamında İran genelinde 3 binden fazla hedefin vurulduğunu duyurdu. CENTCOM açıklamasında, saldırıların özellikle rejimin güvenlik ve askeri altyapısını hedef aldığı belirtildi.
Resmi açıklamalara göre çatışmaların insani boyutu giderek ağırlaşıyor. İran’ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilciliği, hava saldırıları ve çatışmalar sonucunda 1.332 sivilin hayatını kaybettiğini açıkladı. İsrail makamları ise İran’dan atılan füze saldırıları sonucunda 11 kişinin öldüğünü ve 500’den fazla kişinin yaralandığını bildirdi.
Diplomatik Hareketlilik: Azerbaycan’dan Geri Çekilme Kararı
Çatışmalar diplomatik alanda da etkisini gösteriyor. Azerbaycan, topraklarına düşen mühimmatlar nedeniyle Tahran’daki diplomatik temsilcilerini geri çekme kararı aldı. Öte yandan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, operasyonun gidişatını değerlendirmek üzere bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.
Kaynaklar: NTV, Milliyet, Ruters, AA, The Guardian, T24
