Dünya genelinde şeker fiyatları, son beş yılın en düşük seviyesine gerileyerek dikkat çekti. Financial Times'ın haberine göre, New York'ta işlem gören ham şeker vadeli kontratları çarşamba günü pound başına 14 sentin (yaklaşık 6 TL) altına inerek, Ekim 2020'den bu yana görülen en düşük düzeye ulaştı. Fiyatların 2023 sonundan bu yana yaklaşık yarı yarıya gerilemesi, piyasalarda önemli bir etki yarattı.
Düşüşte Hangi Etkenler Rol Oynuyor?
Uzmanlar, şeker fiyatlarındaki düşüşte en önemli etkenlerden birinin son dönemde yaygınlaşan zayıflama ilaçları olduğunu belirtiyor. GLP-1 adı verilen ve tokluk hissini artırarak iştahı azaltan bu enjeksiyonlar, özellikle tatlı tüketimini ciddi şekilde azaltıyor. Novo Nordisk tarafından üretilen Wegovy ve Ozempic ile Eli Lilly'nin geliştirdiği Mounjaro ve Zepbound gibi ilaçların kullanımı, bu etkinin daha belirgin hale gelmesine yol açtı.
Tüccarlar, özellikle ABD ve diğer gelişmiş ekonomilerde şeker tüketiminin beklenenden daha hızlı yavaşladığını ifade ediyor. Gelişmekte olan ülkelerde ise talep artışının öngörülen seviyeye ulaşmadığı gözlemleniyor. Şeker piyasasının tüketici davranışlarına karşı hassas olduğu vurgulanıyor.
Tüketim Alışkanlıklarındaki Değişim Nedir?
Verilere göre en zengin yüzde 20’lik kesim, bisküvi ve dondurma gibi ürün satışlarının yaklaşık yüzde 65’ini oluşturuyor. Bu yüksek tüketim grubunun GLP-1 ilaçlarına yönelmesi, şeker ürünlerinde doğrusal olmayan sert düşüşlere yol açabiliyor. Tüketim alışkanlıklarındaki bu değişim, piyasalarda önemli değişikliklere neden olmaktadır.
Fiyatlar gerilese de arz tarafında hızlı bir düşüş beklenmiyor. Şeker kamışı üretimi, yüksek başlangıç yatırımı ve uzun ekim döngüleri gerektiriyor. Ayrıca birçok üretici, devlet destekleri nedeniyle küresel fiyat dalgalanmalarından sınırlı etkileniyor.
Gelecek İçin Öngörüler Neler?
Uzmanlar, GLP-1 ilaçlarının ucuzlaması ve daha geniş kitlelere yayılması halinde şeker piyasasındaki baskının artabileceği görüşünde. Geçen yıl ham şeker fiyatlarında son sekiz yılın en büyük yıllık düşüşü kaydedildi ve fiyatlar yüzde 22 geriledi. Avrupa'da ise şeker fiyatları geçtiğimiz sonbaharda son üç yılın en düşük seviyesine inmiş, bazı yerel fabrikalar kapanmıştı.
Sektördeki gerilemede küresel rekabetin yanı sıra üretim fazlasının da etkili olduğu belirtiliyor. Bu durum, şeker piyasasında gelecekteki fiyat hareketlerini ve tüketim alışkanlıklarını daha da etkileyebilir.
