İşçi, memur ve esnafın haklarını korumak amacıyla kurulan sendika ve meslek odalarında tepe yöneticilere sağlanan mali imkanlar kamuoyunda geniş bir tartışma başlattı. Takvim ve A Haber'in haberlerinde yer alan bilgilere göre; çalışanların ve işletmelerin ödediği zorunlu üye aidatları, hizmet bedelleri ve harçlarla şekillenen milyarlık bütçelerin nasıl harcandığı sorgulanıyor. Yönetim kurulu başkanlarına aktarılan maaş, makam tazminatı, ikramiye, harcırah, başarı tazminatı ve huzur haklarının toplamda milyonlarca lirayı bulması üyelerin tepkisini çekiyor.
Ek ödemelerle maaşlar 1.5 milyon lirayı buluyor
Türkiye'deki mevcut mevzuata göre oda ve sendika başkanlarının alacağı maaşlar için belirlenmiş bir yasal üst sınır bulunmuyor. Yöneticilerin elde edeceği gelirler; kurumların tüzükleri, üye sayıları, yürürlükteki asgari ücret ve delegasyon kararları doğrultusunda belirleniyor. Genel kurullarda üye sayısına göre 30 bin 30 TL ile 300 bin 30 TL arasında değişen taban ücretler; temsil ödenekleri, huzur hakları ve çeşitli ek ödemelerin eklenmesiyle memur sendikalarında 500 bin TL'ye, işçi sendikalarında ise 1 ila 1.5 milyon TL seviyelerine ulaşıyor. Birçok kurum ise bu rakamları üyelerine açıklamaktan kaçınıyor.
Milyarlık dev bütçeler üye aidatlarından besleniyor
Oda ve sendikaların devasa bütçelerinin temelini zorunlu kesintiler oluşturuyor. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) bünyesindeki 365 oda ve borsaya kayıtlı 1.5 milyona yakın firma, kar üzerinden ödenen munzam aidatın yanı sıra tescil, belge ve rapor bedelleri dahil 20 farklı kalemde ödeme yapıyor. En küçük işletmeler dahi yıllık 20 bin TL ile 330 bin TL arasında ödeme yapmak zorunda kalıyor. Sendikalarda ise sistem, işçi ve memur maaşlarından kesilen aylık üyelik aidatları üzerinden işliyor. Kesinti oranları 6356 sayılı Kanun sınırları dâhilinde sendikaların kendi iç tüzükleriyle belirleniyor.
49 yıldır koltuğunu koruyan başkan var
Sağlanan yüksek mali imkanlar ve makam tahsisleri, yöneticilerin uzun yıllar görevde kalması tartışmasını da beraberinde getiriyor. TOLEYİS Genel Başkanı Cemail Bakındı, sendikanın kurulduğu 1977 yılından bu yana 49 yıldır genel başkanlık görevini sürdürüyor. TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken 16 yıldır bu görevde bulunurken, Türkiye Bakkallar ve Bayiler Esnaf Odası Başkanlığı'nı ise 36 yıldır devam ettiriyor.
Öte yandan TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu 25 yıldır, TEKSİF Başkanı Nazmi Irgat 19 yıldır, TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar 21 yıldır, Koop-İş Genel Başkanı Eyüp Alemdar 16 yıldır, Hak-İş Genel Başkanı Mahmut Arslan 15 yıldır, Türk-İş Genel Başkanı Ergün Atalay 13 yıldır ve Memur-Sen Genel Başkanı Ali Yalçın 11 yıldır koltuğunu koruyan isimler arasında yer alıyor.
Aidat ödeyen milyonlar harcamalarda tam şeffaflık istiyor
Enflasyon karşısında gelirleri eriyen işçi, memur ve esnaf, kendi ceplerinden çıkan paraların hangi hizmetlere dönüştüğünü ve yönetim kadrolarının toplam maliyetini açıkça görmek istiyor. Bütçelerin kullanımı, araç tahsisleri ve temsil giderleri konularında tam şeffaflık sağlanması yönündeki çağrıların önümüzdeki dönemde daha da yüksek sesle dile getirilmesi bekleniyor.
