Taksi plakalarının fiyatları, yeni vergi düzenlemeleri ile birlikte önemli bir düşüş yaşadı. İstanbul'da uzun yıllardır 'basit usul' vergi ödeyen taksi plaka sahipleri için bu yeni dönem, zorlu bir süreç olarak değerlendiriliyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in devreye aldığı yeni düzenlemeler, gelirlerin kayıt altına alınmasını sağlamak amacıyla 'Mali Cihaz' kullanımını zorunlu hale getirdi. Bu durum, taksi plaka piyasasında büyük bir sarsıntıya yol açtı ve yatırım cazibesi kaybolan plaka fiyatları hızla gerilemeye başladı.
Yeni vergi düzenlemeleri neleri içeriyor?
İstanbul ulaşımında önemli bir yere sahip olan taksi plakalarında, vergilendirme süreçleri sıkı bir takibe alındı. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 'kayıt dışılıkla mücadele' çerçevesinde uygulamaya koyduğu yeni düzenlemeler, taksi plaka sahiplerini de etkiledi. Artık taksilerde gelirler anlık olarak takip ediliyor.
Bu yeni sistemle birlikte taksiler, yüzde 20 KDV oranıyla işlem yapmaya başladı. Örneğin, bir yolcunun ödediği bin liralık ücretin 200 lirası doğrudan KDV olarak devlete gidecek. Ayrıca, Gelir Vergisi, Geçici Vergi ve stopaj kalemleri de göz önüne alındığında, taksi işletmecisinin toplam vergi yükü kazancının yüzde 45’ine kadar ulaşabiliyor.
Plaka satışları nasıl etkileniyor?
Yeni düzenlemelerle birlikte plaka satışları da 'gerçek bedel' üzerinden vergilendirilmeye başlandı. Daha önce el altından gerçekleşen milyonlarca liralık satışlar, artık şeffaf hale gelmek zorunda. 10 milyon liralık bir plaka satışında yaklaşık 1 milyon 666 bin lira KDV ödenirken, noter harcı gibi ek kalemlerle birlikte satıcının eline geçen net tutar ciddi oranda azalmış durumda.
Şu an itibarıyla taksi plakalarında tavan fiyat 11,2 milyon lira, taban fiyat ise 10,7 milyon lira seviyelerine çekilmiş durumda. Aylık plaka kiraları ise 60 bin lira civarında seyrediyor.
Sektördeki değişim ve etkileri nelerdir?
Vergilendirme sistemindeki bu köklü değişim, sektördeki karmaşık yapıyı da gün yüzüne çıkardı. İstanbul’daki taksilerin yalnızca yüzde 5’i plaka sahibi tarafından işletiliyor. Geri kalan büyük çoğunlukta ise plaka sahipleri, yasa dışı kiralama yapan 'galeriler' ve yevmiye usulü çalışan şoförler bulunuyor.
Bu durum, yeni bir soru ortaya çıkardı: Yüzde 45’e varan bu vergi yükünü plaka sahibi mi, kiracı mı yoksa gün boyu trafik çilesi çeken şoför mü karşılayacak? Uzun yıllar boyunca emlak ve altına rakip bir yatırım aracı olarak görülen taksi plakası, düşük vergi avantajını kaybetmesiyle birlikte cazibesini yitirmiş durumda. Analistler, gerçek usule geçişin plaka talebini azalttığını ve piyasada bir 'kaçış' eğilimi başlattığını ifade ediyor.
