Siyasetçi ve yazar Altan Tan, Diyarbakır'ın tarihi isimlendirmeleri ve bölgenin kültürel dokusu üzerine dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Özellikle son dönemde 'Amed' ifadesinin kökeni üzerine yürütülen tartışmalara değinen Tan, bu kelimenin etimolojik kökeninin Kürtçe ile hiçbir bağı bulunmadığını vurguladı. Tan, tarihsel gerçeklerin yapay anlatılarla değiştirilmeye çalışılmasını eleştirdi.
Kelimenin Süryanice Kökenine Dikkat Çekti
Altan Tan, 'Amid' veya 'Amed' isminin kökeninin Süryanice 'Omit' (Amit) kavramına dayandığını belirterek, bu ifadenin bölgeyle kurulan Kürtçe bağının tarihsel açıdan gerçeği yansıtmadığını savundu. Diyarbakır isminin Arap kökenli 'Diyar-ı Bekir' ifadesinden geldiğini hatırlatan Tan, bu tarihi ismin unutturulmaya çalışılmasının bir anlam taşımadığını ifade etti. Tan, 'Amid'in de Kürtçeyle doğrudan bir alakası olmadığını belirterek, bu yöndeki söylemlerin tarihsel tahrifat içerdiğine işaret etti.
Bölgenin Çok Kültürlü Tarihi ve Sokak Dili
Diyarbakır'ın sur içi bölgesinin kadim bir mirasa sahip olduğunu belirten Altan Tan, 1970'li yıllara kadar bölgedeki pazar ve sokak dilinin Türkçenin öz şiveleriyle şekillendiğini anımsattı. Bölgedeki müziğe, edebiyata ve kültürel dokuya bakıldığında farklı bir tarihi arka planın görüldüğünü dile getiren Tan, şu ifadeleri kullandı: '1970'lere kadar Amid'in pazar dili, sokak dili işte Azeri Türklerinin lehçesiydi. Gelak, gidah, yapıyam, kıyam, soriyam, neyapısan... Yani bu lehçeleri bilmeyen, bunları konuşmayan insanlar kendi kendilerine bir kimlik oluşturmaya çalışıyor.'
Tarihi Gerçeklikler ve Kimlik Tartışmaları
Bölgeye atfedilen kimlik tanımlarının tarihsel verilerle örtüşmediğini savunan Tan, şehrin zengin kültür mirasının sonradan üretilen yapay söylemlerle daraltılmaması gerektiğini vurguladı. Diyarbakır'ın isimlendirilmesi üzerinden yürütülen tartışmaların, kentin çok katmanlı tarihi hafızasını göz ardı etmemesi gerektiğini belirten Tan, tarihi gerçeklerin korunması gerektiğini ifade ederek konuşmasını noktaladı.
(Kaynak ve Görsel: Yeni Akit)
