(İSTANBUL) - Trafikte Haklarım Platformu Başkanı Yasemin Usta, Dünya Trafik Mağdurlarını Anma Günü nedeniyle gerçekleştirdiği basın toplantısında, ehliyetsiz araç kullanımına uygulanan 200 bin lira idari cezanın yanı sıra, ölümlü trafik kazalarında verilen 36 bin 500 lira adli para cezasını ciddi bir çelişki olarak değerlendirdi. Usta, trafik mağdurlarının hak arama süreçlerinde cezaların adil ve caydırıcı olması gerektiğini ifade etti.
Usta, yaptığı açıklamada, "Ehliyetsiz araç kullanmaya 200 bin lira idari para cezası uygulanırken, bir insanın hayatını kaybettiği trafik kazasında verilen bir yıllık hapis cezasının günlük 100 lira üzerinden hesaplanarak 36 bin 500 lira adli para cezasına çevrilebilmesi kabul edilemez bir durumdur" dedi. Ayrıca, trafik güvenliğinin sağlanması amacıyla yaptırımların artırılması gerektiğini vurguladı.
trafik mağdurlarının yaşadığı zorluklar nelerdir?
Her yıl kasım ayının üçüncü pazar günü, Birleşmiş Milletler tarafından ilan edilen Dünya Trafik Mağdurlarını Anma Günü'nde, trafik kazalarında hayatını kaybedenler anılmakta ve bu konudaki farkındalık artırılmaktadır. Usta, 2015-2025 yılları arasında Türkiye'de trafik kazalarında 68 bin 796 kişinin hayatını kaybettiğini ve yaklaşık 3,5 milyon kişinin yaralandığını belirtti.
Usta, kendi yaşadığı acı deneyimlerden yola çıkarak, trafik mağdurlarının karşılaştığı zorlukları dile getirdi. 2012 yılında kuzeninin bir trafik kazasında hayatını kaybettiğini anlatan Usta, bu süreçte yaşadığı hukuki mücadelelerin zorluklarını aktardı. Usta, "8 yıl süren hukuk mücadelemizin sonunda sanık, infaz yasasındaki değişiklikler nedeniyle bir gün bile cezaevine girmedi" şeklinde konuştu.
hak arama sürecinde karşılaşılan engeller nelerdir?
Trafik kazası mağdurlarının hak arama süreçlerinin genellikle kazadan sonra başladığını belirten Usta, bu süreçte mağdurların çok sayıda kurumla muhatap olmak zorunda kaldığını ifade etti. Usta, "Bir mağdur ilk olarak kaza yerine gelen 112, polis ve jandarma ekipleriyle muhatap olmaya başlıyor. Sonrasında hastanelerden SGK ve Adli Tıp Kurumu'na, savcılıklardan mahkemelere kadar birçok kurumla iletişim kurmak zorunda kalıyor" dedi.
Ayrıca, cenaze ve defin işlemlerinin de bu sürece dahil olduğunu vurgulayan Usta, yol kusuru ve altyapı incelemelerinde Karayolları Genel Müdürlüğü ve belediyelerin devreye girdiğini belirtti. Usta, "Tek bir kaza; mağduru sağlık, güvenlik, adalet, sosyal güvenlik, yerel yönetimler ve sigorta sistemi arasında uzun bir bürokratik sürece mahkûm ediyor" şeklinde konuştu.
mali yük ve tazminat süreçleri nasıl işliyor?
Usta, trafik kazası mağdurlarının hak arama maliyetinin 2026 yılı verilerine göre en az 120 bin ile 140 bin liraya ulaşabildiğini belirtti. Noter ve vekalet ücretleri, dava harçları, bilirkişi giderleri gibi masrafların bu maliyeti artırdığını ifade eden Usta, "Manevi tazminat kararı verilse bile bu paranın mağdura fiilen ödenmesi her zaman mümkün olmuyor. Yani mağdur, hakkını elde edebilmek için ikinci bir mücadele veriyor" dedi.
Usta, mevcut sistemde mal varlığına mı yoksa insan hayatına mı daha fazla değer verildiğini anlamanın güç olduğunu dile getirdi. "Kaldırımda yürüyen bir yayanın çantasını kapıp kaçmanın cezası 5 ile 10 yıl hapisken, aynı yayaya araç çarparak ölümüne neden olmanın cezası 2 ile 6 yıl arasında değişiyor" diyerek, cezaların caydırıcılığının azaltıldığını ifade etti. Usta, trafik suçlarında cezaların adil ve caydırıcı bir anlayışla yeniden ele alınması gerektiğini vurguladı.
