ABD ile İran arasındaki mutabakatın sona ermesi, petrol fiyatlarını yeniden hareketlendirmiştir. Ancak, bu yükseliş savaşın ilk günlerine kıyasla sınırlı kalmıştır. Uzmanlar, yaklaşan kasım ara seçimleri öncesinde Trump yönetiminin akaryakıt fiyatlarını kontrol altında tutma motivasyonunun yanı sıra, piyasada mevcut yüksek stokların sert fiyatlamaları engellediğini belirtmektedir.
Petrol Fiyatlarındaki Sınırlı Artış Nedenleri Neler?
ABD ile İran arasındaki mutabakatın sona ermesi, Orta Doğu'daki jeopolitik riskleri artırarak petrol fiyatlarını yukarı yönlü tetiklese de, yaklaşan kasım ara seçimleri öncesinde Washington yönetiminin fiyatları kontrol altında tutma motivasyonu, sert yükselişleri frenlemektedir. Savaşın başladığı 28 Şubat sonrası ilk üç haftada Brent petrol fiyatı yüzde 43 artarak 119,5 dolara ulaşmışken, mutabakatın bitimi sonrasındaki üç haftalık dönemde ise bu artış yüzde 24 ile sınırlı kalmıştır.
Haftayı 102 dolara kadar yükselerek geçiren varil fiyatı, kapanışta yeniden 97 doların altına gerilemiştir. Fiyatlardaki bu sınırlı seyirde, beklenen fiziki arz kaybının yaşanmaması, yüksek stoklar ve ABD Başkanı Donald Trump'ın siyasi hedefleri ana etken olarak öne çıkmaktadır.
Uzman Görüşleri ve Piyasa Analizleri
Kpler Kıdemli Petrol Uzmanı Homayoun Falakshahi, haziranda Hürmüz Boğazı'nın açılmasıyla denizdeki petrol hacminin 1,35 milyar varille rekor seviyeye ulaştığını ve Çin'in yüksek stoklarının piyasaya esneklik sağladığını vurgulamaktadır. Falakshahi, Trump'ın 2028 adaylık açıklamasıyla önemi artan kasım ara seçimleri öncesinde, yönetimin akaryakıt fiyatlarını frenleme motivasyonunun spekülatif alımları engellediğini ve Trump'ın söylemlerinin kısa vadeli beklentileri yönlendirdiğini ifade etmektedir.
Viyana Enerji Araştırmaları Enstitüsü Başkanı Fereydoun Barkeshli ise piyasanın spekülatif bir döneme girdiğini ve katılımcıların krizden ziyade normalleşme ihtimalini fiyatladığını belirtmektedir. Ortadoğu'daki gelişmelere savaşın ilk günlerine kıyasla daha zayıf tepki verildiğini aktaran Barkeshli, vadeli işlemlerin fiyatları baskılamak amacıyla manipüle edildiğine dair şüpheler bulunduğunu dile getirmektedir.
Trump'ın Stratejileri ve Olası Sonuçlar
Sparta Ham Petrol Piyasası Yöneticisi Aaron Kildow, Trump yönetiminin ara seçimler öncesinde akaryakıt fiyatlarını düşürmek için seçeneklerinin sınırlı olduğunu vurgulamaktadır. Teorik olarak rafine ürün ihracatına geçici kısıtlama getirilebileceğini ancak bunun müttefik ülkeler nezdinde ciddi ve istenmeyen sonuçlar doğurabileceğini söylemektedir. Kildow, en etkili yolun savaşı sona erdirmek ve akışı normalleştirmek olduğunu belirtmektedir.
Ayrıca, ABD'nin artan hafif ham petrol üretiminin, Basra Körfezi'nden sağlanan orta yoğunluklu petrolün yerini tam olarak dolduramayıp sevkıyatlar normale dönmeden kalıcı bir rahatlama beklenmediği ifade edilmektedir.
