Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayımladığı Gençlik İstatistikleri bültenine göre, Türkiye’de genç nüfus 2025 yılı itibarıyla toplam nüfus içinde yüzde 14,8’lik paya ulaştı.
genç nüfus sayısında kritik düşüş
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre ülkede 15-24 yaş grubundaki genç sayısı 12 milyon 708 bin 348 kişi olarak kaydedildi. Genç nüfusun yüzde 51,2’sini erkekler, yüzde 48,8’ini ise kadınlar oluşturdu.
TÜİK verilerine göre genç nüfus oranı 1950 yılında yüzde 20,8 seviyesindeyken 2025’te yüzde 14,8’e geriledi. Nüfus projeksiyonlarında ise mevcut eğilimin sürmesi halinde bu oranın 2030’da yüzde 14,8, 2040’ta yüzde 12,2, 2060’ta yüzde 10,3, 2080’de yüzde 8,8 ve 2100’de yüzde 9,6 seviyesine düşeceği öngörülüyor. Alternatif senaryolarda da düşüş eğilimi dikkat çekiyor. Düşük senaryoya göre genç nüfus oranı 2100 yılında yüzde 7,2’ye kadar gerileyebilirken, yüksek senaryoda bu oranın yüzde 11,4 seviyesinde kalabileceği tahmin ediliyor.
Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) tanımına göre 15-29 yaş grubundaki genç nüfus da bu yıl ilk kez bülten ek tablolarında yer aldı. Türkiye’nin genç nüfus oranı yüzde 14,8 ile AB ortalaması olan yüzde 10,7’nin üzerinde yer alırken, dünya ortalaması olan yüzde 15,6’nın ise altında kaldı.
türkiye'de en çok genç şırnak'ta yaşıyor
İllere göre genç nüfus oranı incelendiğinde en yüksek oran yüzde 20,4 ile Şırnak’ta görülürken, bu ili yüzde 20,0 ile Hakkari ve yüzde 19,8 ile Siirt izledi. En düşük oran ise yüzde 11,7 ile Balıkesir’de kaydedildi.
Genç nüfusun yaş dağılımında yüzde 30,3’ü 15-17 yaş, yüzde 20,4’ü 18-19 yaş, yüzde 29,2’si 20-22 yaş ve yüzde 20,1’i 23-24 yaş grubunda yer aldı. 15 yaşındaki bireyler için beklenen yaşam süresi 64,3 yıl olarak hesaplanırken, erkeklerde bu süre 61,7 yıl, kadınlarda ise 66,9 yıl oldu.
Medeni durum verilerine göre genç erkeklerin yüzde 96,8’i hiç evlenmemişken, genç kadınlarda bu oran yüzde 88,9 oldu. Evli genç kadın oranı, evli genç erkek oranının 3,5 katı olarak kaydedildi.
Göç istatistiklerinde gençlerin en fazla eğitim nedeniyle hareket ettiği görülürken, 2024 yılında 448 bin 826 genç eğitim için göç etti. İş bulma veya işe başlama nedeniyle göç edenlerin sayısı 102 bin 660, aile bağı nedeniyle göç edenlerin sayısı ise 79 bin 831 oldu.
gençlerin işgücüne katılım oranı yüzde 47,6 yükseldi
Eğitim verilerine göre yükseköğretimde net okullaşma oranı yüzde 46,3’e yükseldi. Bu oran erkeklerde yüzde 39,9, kadınlarda ise yüzde 53 olarak gerçekleşti. İşgücü verilerinde gençlerde işgücüne katılım oranı yüzde 47,6’ya yükselirken işsizlik oranı yüzde 15,3’e geriledi. Ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı ise yüzde 23,3’e çıktı.
İstihdam edilen gençlerin yüzde 57,9’u hizmet sektöründe yer alırken, sanayi sektörünün payı yüzde 30,5, tarımın payı ise yüzde 11,6 oldu.
Yaşam Memnuniyeti Araştırması’na göre gençlerin yüzde 54,4’ü kendini mutlu hissettiğini belirtirken, yüzde 11,9’u mutsuz olduğunu ifade etti. Mutluluk kaynağı olarak ilk sırada yüzde 38,8 ile sağlık yer aldı. Gençlerin yüzde 87,2’si genel sağlık durumundan memnun olduğunu belirtirken, yüzde 75,5’i çalıştığı işten, yüzde 52’si kazancından, yüzde 73’ü ise eğitiminden memnun olduğunu ifade etti.
kadına yönelik şiddete en fazla maruz kalan grup genç kadınlar oldu
Kadına yönelik şiddet araştırmasına göre 15-24 yaş arası genç kadınlar şiddete en fazla maruz kalan grup oldu. Bu yaş grubunda en yaygın şiddet türü yüzde 15,2 ile psikolojik şiddet olarak kaydedildi.
Yapay zekâ kullanımına ilişkin verilerde ise 16-24 yaş grubundaki gençlerin yüzde 39,4’ünün üretken yapay zekâ kullandığı belirlendi. Bu gençlerin yüzde 75,3’ü yapay zekâyı özel amaçlarla, yüzde 53,9’u eğitim, yüzde 19,7’si ise iş amaçlı kullandığını bildirdi.
