Yeşil dönüşüm için önemli adımlardan biri olarak görülen Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi'nde (ETS) bu yıl mevzuat düzenlemelerinin tamamlanması ve pilot uygulamanın başlatılması planlanıyor.
2026-2028 dönemini kapsayan Katılım Öncesi Ekonomik Reform Programı'na göre, yeşil dönüşümün hızlandırılması amacıyla ETS kurulacak. Sistemin özellikle yüksek sera gazı salımının olduğu çimentodan demir-çeliğe, kimya sanayisinden alüminyum üretimine kadar çeşitli sektörlerde dönüşümü beraberinde getirmesi bekleniyor.
ETS sera gazı salımını azaltacak
Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nda (SKDM) bu yılın başında uygulama döneminin başlamasıyla hızlanan ETS çalışmaları sonucu sera gazı emisyonlarının azaltılmasına yönelik piyasa temelli mekanizma devreye alınacak. Sistemle sera gazı emisyonlarına üst sınır konulması, bu sınır içinde izinlerin piyasada alınıp satılması sağlanacak.
Emisyonların azaltılarak temiz teknolojiye yönlendirilmesi ve uluslararası düzenlemelerle uyumlu bir karbon fiyatlandırma sistemi kurulması hedeflenen ETS için bu yıl bazı düzenlemeler çıkarılarak pilot uygulamalara başlanacak.
Türkiye ETS'si, AB ile uyumlu olacak
Türkiye ETS'sinin Avrupa Birliği (AB) ETS'sine uyumu da dikkate alınacak. Planlamaya göre Enerji Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ) tarafından geliştirilen ETS Piyasası Yönetim Sistemi Platformu'nun test ortamında çalıştırılması ve İşlem Kayıt Sistemi'nin güvenlik testlerinin bu yıl tamamlanması hedefleniyor.
Yapılacak çalışmalarla emisyon izleme, raporlama ve doğrulama sistemlerinin EPİAŞ altyapısına entegrasyonu sağlanacak. Bu yıl ETS'ye dahil olacak tesislere yönelik katılımcı eğitimlerinin ve çevrim içi rehberin tamamlanması planlanıyor.
Pİlot ETS 2028'de başlatılacak
Türkiye ETS'nin kurulması hedefiyle gelecek yıl da çalışmaların sürmesi öngörülüyor. Bu kapsamda pilot ETS dönemi 2027'de de devam edecek. Eğer pilot uygulamalar planlandığı gibi sürerse 2028'de ETS 1. uygulama döneminin başlatılması hedefleniyor. ETS uygulamasının sektörlere etkisi de bu dönemde değerlendirilecek.
EPİAŞ tarafından pilot dönemde devreye alınması hedeflenen ETS Piyasası Yönetim Sistemi'nin güncel verilerle uygulama döneminde devam etmesi bekleniyor.
ETS maliyeti düşürecek
Programda, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası ile işbirliğiyle yapılan "Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasının Türk Ekonomisine Potansiyel Etkisi" çalışmasının sonuçlarına da yer verildi.
Bu kapsamda SKDM'nin uygulanması sonucu oluşabilecek maliyetlerin, Türkiye ETS'si kurulduğunda azalabileceği tespit edildi. Bu çerçevede 2027 için görülen 138 milyon avroluk maliyetin 56 milyon avroya, 2032 için görünen 2 milyar 579 milyon avroluk maliyetin 1 milyar 79 milyon avroya kadar azalabileceği hesaplandı.
Kaynak: AA
