Yaz mevsiminin gelmesiyle birlikte Türkiye genelinde sıcak havalar etkisini göstermeye başladı. Güneş, tatil ve açık havada vakit geçirmek gibi yazın keyifli yanları olsa da beraberinde bazı riskleri de getiriyor. Bu risklerin başında ise orman yangınları geliyor. Her yıl ülkenin dört bir yanından yüzlerce yangın haberi geliyor. Özellikle Haziran ayıyla birlikte neredeyse her gün bir ilden yangın haberi almak mümkün hâle geldi.
Peki, orman yangınlarında neden artış yaşanıyor? Yangınların en büyük nedeni sıcak hava koşulları mı, yoksa insan etkisi mi? Bu felaketleri en aza indirmek için hangi önlemler alınmalı? Tüm bu soruların yanıtları ve daha fazlası haberimizde.
Yangınların %90’ı İnsan Kaynaklı
Orman Genel Müdürü Bekir Karacabey, 2024 yılında şu ana kadar 3 bin 800 orman yangını çıktığını ve bu yangınlarda 27 bin hektar ormanlık alanın zarar gördüğünü açıkladı. Yangınların büyük kısmının insan kaynaklı olduğuna dikkat çeken Karacabey, “Yangınların önlenmesi, mücadeleden çok daha önemli. Bu doğrultuda vatandaşlarımızı bilinçlendirme çalışmalarımızı sürdürüyoruz,” dedi. Karacabey ayrıca, Bursa'da başlatılan "orman yangını gönüllülüğü" eğitimlerinin 2025 yılında Milli Eğitim Bakanlığı ile yapılacak protokolle tüm Türkiye'ye yayılacağını belirtti.
16 HAZİRAN'A KADAR TÜRKİYE'DE 778 YANGIN MEYDANA GELDİ
Orman Genel Müdürlüğü verilerine göre, 1 Ocak-16 Haziran 2025 döneminde Türkiye’de 778 yangın kayıtlara geçti. Bu yangınlarda 687 hektar alan zarar görürken, geçen yıl aynı dönemde 927 yangında 2 bin 194 hektar alan yanmıştı. Sayılarda düşüş olsa da, yazın tam anlamıyla başlamadığı düşünülürse riskin hâlâ yüksek olduğu belirtiliyor.
Yalnızca 1-16 Haziran 2025 arasında bile 203 orman yangını meydana geldi ve 385 hektar alan zarar gördü. 2024’te aynı tarihler arasında bu rakam 311 yangın ve 1.773 hektardı.
TAĞIL: EGE VE AKDENİZ'DE RİSK DAHA BÜYÜK
Kocaeli Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şermin Tağıl, hava koşullarının yangınların oluşmasında ve yayılmasında büyük rol oynadığını vurguladı. Tağıl, “30 derece üzerindeki sıcaklık, düşük nem, uzun kuraklık dönemleri ve rüzgar, yangınların hızla yayılmasına neden oluyor” dedi.
Tağıl, ‘’Aslında veriler, Avrupa'da yangın sezonunun erken ve yoğun başladığını açıkça gösteriyor. Türkiye'de yangın sezonu, Avrupa kadar erken başlamadı ama riskler giderek artıyor. 17-23 Haziran 2025 haftasına ait yağış, toprak nemi, bağıl nem, arazi örtüsü, yangına hassasiyet verilerinden oluşan yangın hava indeksi anomali haritası, özellikle Doğu Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde çok yüksek yangın tehlikesi gösteriyor. Bu bölgelerdeki kuraklık ve düşük nem koşulları, en küçük kıvılcımın dahi büyük çaplı yangınlara dönüşmesine neden olabilir. Özellikle yangına yüksek derecede duyarlı kızılçam ormanlarının yaygın olduğu Ege ve Akdeniz kıyılarında risk daha da büyük. Haziranın ikinci yarısı ve temmuz ayında mevsim normallerinin üzerindeki sıcaklıkların neredeyse tüm Türkiye'de etkili olması bekleniyor. Bu da yangınların sıçrama ve yayılma hızını artıracaktır’’ dedi.
TAĞIL: 2025, YOĞUN VE ZORLU BİR YANGIN SEZONU OLACAK
Tağıl, verilerin Türkiye'de orman yangınları açısından ciddi alarm eşiğine yaklaşıldığını gösterdiği uyarısında bulunarak, "Şu an yangın sayısı Avrupa kadar yüksek olmasa da sıcaklıkların artması, nemin azalması ve kuraklığın sürmesi halinde risk seviyesi hızla yükselecektir. Günlük yangın tehlike haritaları ve sezonluk tahminleri, 2025'in yoğun ve zorlu bir yangın sezonu olacağını gösteriyor. Bu artışın ardında ise iklim değişikliğine bağlı olarak uzayan sıcak sezonlar, kontrolü zorlaşan kırsal alanlar, ormanlara yakın yeni yerleşimler gibi yapısal sorunlar var. Tüm bu faktörler, yangınların daha hızlı yayılmasına ve etkilerinin büyümesine neden oluyor." ifadelerini kullandı.
Erken Uyarı Sistemi ve Yeni Önlemler
Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nce geliştirilen Orman Yangınları Meteorolojik Erken Uyarı Sistemi (MEUS) ile sıcaklık, rüzgar, nem gibi değişkenler anlık takip edilerek, riskli bölgeler belirleniyor. Bu veriler, orman bölge müdürlüklerine anlık olarak iletiliyor ve tedbirler hızla devreye sokuluyor. Aynı zamanda Orman Genel Müdürlüğü ekipleri, köy kahvehaneleri, trafik kontrol noktaları ve turistik alanlarda bilgilendirici broşürler dağıtarak halkı bilinçlendirme çalışmalarını sürdürüyor. Özellikle çobanlar, arıcılar, avcılar ve orman köylerinde yaşayan vatandaşlar hedefleniyor.
Tarım Faaliyetleri Yangınları Tetikliyor
Tarım alanlarında başlayan yangınların ormanlara sıçrama riski de ciddi boyutta. Haziran ayında kırsaldan başlayıp ormana sıçrayan 69 yangında 387 hektar, yıl genelinde ise 256 yangında 502 hektar orman zarar gördü. Yetkililer, özellikle hasat zamanlarında biçerdöver ve traktör kontrollerinin önemine dikkat çekiyor.
Uzmanlar ve yetkililer, vatandaşlardan şu uyarılara dikkat edilmesini istiyor:
- Ormanlık alanlarda ve çevresinde ateş yakılmamalı,
- Sigara izmaritleri asla ormanlara veya yol kenarlarına atılmamalı,
- Anız yakmak yasak ve tehlikelidir,
- Yangın ihbarları için 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır.
Kaynak: AA/ İklim Haber
