Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), vergi kaybı ve kaçağını önlemek amacıyla yapay zeka destekli denetim çalışmalarını kapsamlı şekilde sürdürüyor. GİB ve TÜBİTAK iş birliğiyle geliştirilen KAŞİF uygulaması sayesinde her gün yaklaşık 4 milyon mükellef analiz edilirken, 2026 yılının ilk 6 ayında 621 bin 379 mükellef detaylı incelemeye alındı.
Sabah'ın haberine göre aynı dönemde Türkiye genelindeki 81 ilde gerçekleştirilen saha denetimlerinde ise 791 bin 82 mükellef kontrol edildi.
KAŞİF Uygulamasıyla Risk Analizi
Gelirini doğru şekilde beyan etmeyen ve vergi kaybına neden olan mükelleflere yönelik denetimlerini artıran GİB, yapay zeka ve makine öğrenmesi teknolojilerinden yararlanıyor. GİB ile TÜBİTAK tarafından geliştirilen KAŞİF uygulaması, vergi denetimlerinde elde edilen verileri analiz ederek riskli görülen mükelleflerin belirlenmesine yardımcı oluyor.
KAŞİF çıktıları üzerinden 2026 yılının ilk yarısında vergi kayıp ve kaçağı, uygulama süreçleri ve denetim etkinliğine yönelik yapılan analizler sonucunda 621 bin 379 mükellef yakından değerlendirildi. Analiz sonucunda riskli bulunan mükellefler ilgili vergi dairelerine bildirildi.
81 İlde 791 Bin Mükellef Denetlendi
GİB tarafından 2026 Ocak-Haziran döneminde gerçekleştirilen saha denetimlerinde Türkiye genelinde 791 bin 82 mükellef denetimden geçirildi. Vergi kaybı, kaçak ve kayıt dışılığın önüne geçmek amacıyla mükelleflerin finansal işlemleri de takip ediliyor. Bu kapsamda gelir ve harcama durumlarının vergi beyanlarına ne ölçüde yansıdığı inceleniyor.
Bu çalışmalar kapsamında geliştirilen "Nakit İşlem Modeli-Finansal İşlem Analiz Çalışması" ile finansal hareketlerin daha kapsamlı şekilde değerlendirilmesi hedefleniyor. Bazı analizlerde kullanılan verilerle ilgili olarak mükelleflerin bilgilerine gönüllü uyum kapsamında başvurulabiliyor. Bu süreçte defter ve belgeler de kontrol ediliyor.
2026 yılı Haziran sonu itibarıyla izaha davet kapsamında çağrılan mükellef sayısı 19 bin 892 olurken, gönüllü uyuma davet edilen mükellef sayısı 8 bin 974 olarak gerçekleşti. Ayrıca serbest meslek kazancı elde eden avukat, doktor, mimar ve mühendis gibi meslek gruplarındaki mükelleflere, gelirlerini doğru beyan etmeleri amacıyla hedef odaklı bilgilendirme mektupları gönderildi.
Akaryakıt Sektöründe 58 Bin 470 Pompa Kontrolü
Vergi kayıp ve kaçağının önlenmesine yönelik denetimler akaryakıt sektöründe de devam etti. Akaryakıt istasyonlarına yönelik düzenli vergi denetimleri kapsamında 2026 yılının ilk yarısında 58 bin 470 pompanın kontrolü gerçekleştirildi.
2026 yılının ilk 6 ayında vergi gelirleri, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 38,7 oranında artarak 6 trilyon 619 milyar 741 milyon TL seviyesine ulaştı. Bu rakamla birlikte yılın ilk altı ayında, yıl sonu vergi gelir hedeflerinin yüzde 47,9'u gerçekleşmiş oldu.
Vergi gelirlerindeki artışa en fazla katkı sağlayan kalemler ise gelir vergisi, kurumlar vergisi ve dâhilde alınan KDV oldu. Bu dönemde gelir vergisi artışa 13,2 puan, kurumlar vergisi 6,2 puan ve dâhilde alınan KDV 5,6 puan katkı sağladı. Dış ticaret hariç vergi gelirleri ise yüzde 40,5 oranında yükselerek 5 trilyon 417 milyar 215 milyon TL olarak kaydedildi.
Ocak-Haziran 2026 döneminde gelir vergisi tahsilatı da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 54,6 artış göstererek 1 trilyon 785 milyar 288 milyon TL seviyesine çıktı.
