Son dönemde yapay zeka (AI) araçlarının hızla yayılması, eğitim ve iş dünyasında verimliliği artırsa da uzmanlar bazı uyarılarda bulunuyor: Araçlara aşırı güvenmek, eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerini olumsuz etkileyebilir.
MIT Araştırması: AI Beyin Aktivitesini Azaltıyor
Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) tarafından yapılan bir çalışmada, ChatGPT kullanarak makale yazan öğrencilerin, beynin bilişsel işlemle ilişkili bölgelerinde daha az aktivite gösterdiği ortaya çıktı. Araştırmaya göre AI kullanan öğrenciler, yazdıkları metinlerden alıntı yapmada da AI kullanmayanlara kıyasla daha zorlandı.
Çalışmaya katılan 54 öğrencinin beyin aktiviteleri EEG yöntemiyle kaydedildi. Öğrencilerden AI’ye soruları özetlemesi, kaynak bulması ve dil ile üslup düzeltmesi gibi görevler verilmişti.
Çalışanlarda AI Kullanımı: Problem Çözme Becerisi Tehlikede
Carnegie Mellon Üniversitesi ve Microsoft iş birliğiyle yapılan araştırma, AI’ye fazla güvenen çalışanların problem çözme çabalarının azaldığını ortaya koydu. Haftada en az bir kez AI kullanan 319 beyaz yakalı çalışan incelendi. Çalışma, aracın görevi yapma yeteneğine duyulan yüksek güvenin, eleştirel düşünme çabasında düşüşe yol açtığını gösterdi.
Öğrenciler AI Kullanımını Nasıl Görüyor?
Oxford University Press tarafından yapılan bir araştırmada İngiltere’deki okul öğrencileri incelendi. Katılımcıların yaklaşık %60’ı AI kullanımının okul çalışmalarıyla ilgili becerilerini olumsuz etkilediğini düşündü.
Öte yandan, öğrencilerin %90’ı AI’nin en az bir becerilerini geliştirmelerine yardımcı olduğunu söyledi; problem çözme, yaratıcılık ve tekrar gibi alanlarda fayda sağladı.
Dr. Alexandra Tomescu, “AI öğrencilerin öğrenmesini destekleyebilir ama işleri onlar için çok kolay hâle getirdiğinde öğrenim azalabilir” diyor.
Uzmanlardan Uyarılar ve Öneriler
OpenAI’den Jayna Devani, ChatGPT’nin özellikle bir “öğretmen gibi” kullanıldığında verimli olabileceğini belirtiyor. Öğrencilerin zorlandıkları konularda AI ile etkileşime girerek sorunun parçalarını anlamaları, öğrenimi destekleyebilir.
University College London’dan Prof. Wayne Holmes ise AI araçlarının eğitimde kullanımıyla ilgili daha fazla araştırma yapılması gerektiğini söylüyor. Holmes, “Öğrencilerin çıktıları daha iyi olabilir ama öğrenimleri düşebilir. Bu araçların mantığını anlamak ve sonuçları kontrol etmek şart” diyor.
Uzmanlar, yapay zekanın potansiyel faydalarını kabul etmekle birlikte, olası risklerine de dikkat çekiyor. AI doğru şekilde kullanıldığında verimliliği artırabilir ve öğrenmeyi destekleyebilir. Ancak aşırı güven ve bağımlılık, temel düşünme becerilerinin gelişimini engelleyebilir.
Kaynak: BBC
