Dünyanın gramı altınla yarışan en pahalı baharatları arasında yer alan ve Karabük'ün simgesi haline gelen safranda yüz güldüren gelişmeler yaşanıyor. Gayza köyü sınırları içerisinde bulunan Safranova bahçesinde gerçekleştirilen tarımsal faaliyetler sırasında, tarım uzmanlarını heyecanlandıran sıra dışı bir durum tespit edildi.
Karabük Valiliği himayelerinde; İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Safranbolu Ticaret ve Sanayi Odası ile Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı iş birliğiyle hayata geçirilen tesiste, normal şartlarda üç adet kırmızı stigma barındıran safran bitkisinin bazılarında dört stigma oluşturduğu gözlemlendi.
Üretimde Yüzde Otuz Üçlük Artış Potansiyeli
Geçtiğimiz yıl yürütülen incelemelerde tek bir sırada yaklaşık 8 ila 10 kökte bu mutasyon benzeri özel durumu saptadıklarını aktaran Safranbolu Ticaret ve Sanayi Odası Meclis Başkanı Cengiz Ünal, yaşanan bu gelişmenin tarımsal verimlilik açısından dönüm noktası olabileceğini vurguladı.
Normal koşullarda üç kırmızı uzantıyla gelişim gösteren bitkide bu sayının dörde çıkmasının, aynı miktardaki çiçekten elde edilen hasat miktarını yaklaşık yüzde 33 oranında artırdığı ifade edildi. Avrupa Birliği coğrafi işaret tesciliyle koruma altında bulunan değerli baharatın üretimindeki bu artış, bölgedeki üreticiler için büyük bir ekonomik avantaj sunuyor.
Bilimsel Çalışmalar ve Laboratuvar Projesi
Elde edilen bu nadir dörtlü stigma oluşumunun kalıcı hale getirilmesi ve yaygınlaştırılması amacıyla ziraat mühendisleri kapsamlı bir çalışma başlattı. Bitki köklerinin daha fazla soğan vermesini sağlamak için ilgili tüm kurumların ortak mesai harcadığını belirten Cengiz Ünal, 'Dörtlü stigma ve köklerin daha fazla soğan verebilmesiyle ilgili konuyu çözebilirsek yüzde 30 daha fazla verim almış olacağız. Karabükümüze, Safranboluğmuza ve Türkiyemize daha faydalı olacak diye düşünüyorum' açıklamasında bulundu.
Öte yandan safranın genetik haritasının çıkarılması ve kökeninin tam olarak belirlenmesi için uluslararası düzeyde bir proje yürütülüyor. Karabük Üniversitesi, Safranbolu Ticaret ve Sanayi Odası, TÜBİTAK ve Macaristan merkezli bir üniversitenin ortaklığında yürütülen çalışmalar kapsamında özel bir laboratuvar kuruluyor. Kurulacak bu bilimsel tesiste bitkilerin orijini incelenirken, aynı zamanda bölgedeki diğer endemik bitki türlerinin köken araştırmalarının da titizlikle yapılacağı kaydedildi.
(Kaynak ve Görsel: GZT)
