Türk asıllı medya sanatçısı Refik Anadol, 2025 TIME100 AI listesinde yer almasının ardından, derginin 2025 kapağı için yenilikçi bir yapay zeka projesi geliştirdi. Anadol, stüdyosunda oluşturduğu yapay zeka sistemiyle TIME dergisinin 100 yılı aşkın görsel arşivini temel alarak özgün ve dikkat çekici bir kapak tasarımı ortaya koydu.
refik anadol'dan Yapay Zeka ile Tarihin Estetik Yorumu
Sanatçı, modelini TIME dergisinin geçmişini yansıtan 5 binden fazla kapak görseliyle eğitti. Ortaya çıkan kapak, Anadol’un kendine özgü akışkan ve moleküler estetik anlayışını yansıtarak yapay zekanın TIME’ın uzun görsel tarihini nasıl yorumladığını görsel bir dille ifade ediyor. Bu soyut tasarım, derginin tarihine saygı duruşunda bulunan modern bir görsel deneyim sunuyor.
Large Nature Model: Doğanın ve Tarihin Kesişimi
Projenin merkezinde Anadol ve ekibinin geliştirdiği “Large Nature Model” (Büyük Doğa Modeli) isimli modüler ve çok modlu yapay zeka sistemi bulunuyor. Bu model, doğal dünyanın en kapsamlı etik veri seti üzerinde eğitildi. Veri seti, National Geographic Society, Smithsonian Institution ve Londra Doğa Tarihi Müzesi gibi önde gelen kurumların arşivlerinden derlenen yarım milyardan fazla görsel ile 16 farklı yağmur ormanından doğrudan toplanan verileri içeriyor. Böylece teknoloji ve doğa verileri, sanatsal yaratım sürecinde bir araya getirildi.
İşbirlikleri ve Teknoloji Desteği
Refik Anadol’un eserleri, New York’taki MoMA, Londra’daki Serpentine Galerileri ve Bilbao’daki Guggenheim Müzesi gibi prestijli mekanlarda sergilendi. TIME kapak projesinde ise Nvidia ve Google Cloud teknolojilerinden destek alındı. Ayrıca, Meta’nın Llama ve Google’ın Gemini modelleri, projenin bazı üretim aşamalarında kullanıldı. Bu teknolojik işbirlikleri, projenin hem teknik hem de yaratıcı boyutlarını güçlendirdi.
Kapak Tasarım Süreci ve Sanatsal Yaklaşım
Anadol ve ekibi, TIME kapaklarını tarihsel ve tematik açıdan analiz ederek verileri iki farklı moda uyguladı: “Gelecek kapağı” ve “Arşiv rüyası”, Nihai tasarım, “arşiv rüyası” modunda üretildi. Bu mod, derginin yüzyılı aşkın arşivini sanatçının özgün yorumuyla birleştiriyor. Kapaktaki görsel yapay zeka tarafından yaratılırken, metin düzenlemeleri ve eklenen Anadol silueti gibi detaylar insan kontrolünde belirlendi. Tasarım, çevrim içi platformlarda kesintisiz bir video döngüsü olarak izlenebiliyor.
Sanatçının Geleceğe Bakışı
Refik Anadol, geleceği tek bir sabit nokta olarak değil, sürekli değişen ve şekillendirilebilen akışkan bir gerçeklik olarak görüyor. TIME kapağı da bu anlayışla, dijital bir müze işlevi görecek şekilde tasarlandı. Bu bakış açısı, projenin hem teknolojik yeniliklerini hem de kavramsal derinliğini ortaya koyuyor.
