Trafik uygulamalarında SGK'sız sürücülerin tespiti, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve İl Emniyet Müdürlükleri iş birliğiyle gerçekleştirilmektedir. Bu süreçte, sürücülerin arkadaşlık ve akrabalık ilişkileri dikkate alınarak, kayıt dışı istihdamla mücadele edilmektedir.
Ceza Uygulamaları Nasıl İşliyor?
2021 yılından bu yana, emniyet ekipleri tarafından yapılan trafik kontrollerinde, ticari araçların tüzel kişilere ait olması durumunda, sürücünün SGK'lı olup olmadığı sorgulanmaktadır. Eğer sürücünün SGK kaydı yoksa, bu durum SGK'ya bildirilmektedir. Şirketlere, kayıt dışı işçi çalıştırdıkları gerekçesiyle idari para cezası uygulanmaktadır.
Trafik denetimleri sonucunda düzenlenen ceza tutanakları, sürücülere tebliğ edilmektedir. Bu tutanaklar, SGK'ya gönderilerek, kayıt dışı çalıştığı tespit edilen sigortalılar hakkında işlem yapılmaktadır.
Yeni Düzenlemelerle Neler Değişti?
Son yapılan düzenlemelerle birlikte, ticari araçları kullanan sigortasız sürücülere yönelik ceza kesilmesi sürecinde değişiklikler yapılmıştır. Artık, ceza tutanağındaki şoför ile araç sahibi arasında geçmişte herhangi bir işçi-işveren bağı bulunmuyorsa, SGK, yalnızca trafik tutanağına dayanarak otomatik ceza kesmeyecektir. Bu durumda, tutanak doğrudan SGK denetmenlerine sevk edilecektir.
Sürücü ve işveren, ifadeye çağrılarak aralarındaki akrabalık ve arkadaşlık ilişkileri araştırılacaktır. Yapılan araştırmalar sonucunda hazırlanan rapor doğrultusunda işlem gerçekleştirilecektir.
Ceza Miktarları ve Uygulamaları Hakkında Bilgiler
Ticari araçlarda kayıt dışı işçi çalıştırdığı tespit edilen şirketlere, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102. maddesi uyarınca çeşitli cezalar uygulanmaktadır. İşçinin işe giriş bildirgesini yasal süresinde Kuruma vermemesi durumunda, 2 asgari ücret tutarında ceza kesilmektedir. Ayrıca, bir yıl içinde aynı durumun tekrarı halinde, her bir sigortasız işçi için 198 bin 180 lira ceza uygulanmaktadır.
Ayrıca, kiraya verilen araçları kullanan şoförlere, eğer kiraya alan kişi tarafından sigorta yapılmışsa ceza kesilmemektedir. Araç kira sözleşmesinin yazılı ve taraflarca imzalanmış olması yeterli olmaktadır. Bunun yanı sıra, aracı kullanan şoför bir trafik kazası geçirdiğinde, tüm maddi ve hukuki sorumluluk ticari araç sahibine ait olmaktadır.
