Avrupa Birliği'nde (AB), otomotiv sektöründe geri dönüşüm oranlarını artırmak ve kritik ham maddelere olan bağımlılığı azaltmak amacıyla ömrünü tamamlamış araçlara yönelik yeni düzenlemeler yürürlüğe giriyor. Bu yeni kurallar, 13 Ağustos'tan itibaren geçerli olacak ve araçların tasarım, üretim, toplama ve kullanım ömrü sonundaki işlemlerine ilişkin mevcut kurallar revize edilecek.
Yeni düzenlemelerle birlikte, otomotiv sektöründe kaynakların daha verimli kullanılması, değerli malzemelerin geri kazanımı ve yeniden kullanımının artırılması hedefleniyor. Ayrıca, araçların yaşam döngüsü boyunca çevresel performanslarının iyileştirilmesi de amaçlanıyor.
Yeni Düzenlemelerle Hangi Hedefler Belirleniyor?
Düzenleme kapsamında, araçların sökülmesi, parçaların yeniden kullanılmasını ve malzemelerin geri dönüştürülmesini kolaylaştıracak biçimde tasarlanması teşvik edilecek. Yeni araçlarda kullanılan plastiklerin 2032'den itibaren en az yüzde 15'inin, 2036'dan itibaren ise en az yüzde 25'inin geri dönüştürülmüş malzeme içermesi gerekecek.
AB Komisyonu, çelik ve alüminyum için de 2033'ten itibaren uygulanması öngörülen geri dönüştürülmüş içerik hedefleri belirleyecek. Bu düzenlemeler, otomotiv sektöründe sürdürülebilirlik anlayışının güçlenmesine katkı sağlayacak.
Ömrünü Tamamlamış Araçların İzlenebilirliği Nasıl Sağlanacak?
Yeni kurallarla birlikte, kullanım ömrünün sonuna ulaşan araçların toplanması ve izlenmesine ilişkin şartlar da sıkılaştırılacak. İkinci el araçlarla ömrünü tamamlamış araçların birbirinden ayrılmasına yönelik daha açık kriterler uygulanacak ve araçların izlenebilirliği güçlendirilecek.
Özellikle alüminyum, bakır ve nadir toprak elementleri gibi kritik ham maddelerin daha fazla geri kazanılmasına yönelik tedbirler alınacak. Bu bağlamda, 2031'in ortalarından itibaren yalnızca trafiğe çıkmaya elverişli araçların AB dışına ihraç edilmesine izin verilecek.
Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu Nedir?
Genişletilmiş üretici sorumluluğu sistemi ile otomobil üreticilerinin piyasaya sundukları araçların kullanım ömrü sonunda toplanması ve işlenmesinin maliyetlerine katkı vermesi sağlanacak. Bu sistem, üreticilerin çevresel etkilerini azaltma konusunda daha fazla sorumluluk almasını teşvik edecek.
Avrupa'da her yıl 10-12 milyon araç kullanım ömrünü tamamlayarak atık olarak değerlendiriliyor. Yeni düzenlemeler, bu atıkların yönetimi ve geri dönüşüm süreçlerinin daha etkin bir şekilde gerçekleştirilmesine olanak tanıyacak.
