Türkiye'de güvenli ödeme sistemi, konut ve araç alım-satım işlemlerinde aktif bir şekilde kullanılmasına rağmen, tasarruf finansman şirketlerinin bu sisteme dahil olmaması, para transferi süreçlerinde zorluklar yaşanmasına neden olmaktadır. İyi Finans Genel Müdürü Eniz Ünal, satıcıların bu süreçte mutlaka ödeme taahhüt belgesini tasarruf finansman şirketinden almaları gerektiğini vurgulamaktadır.
Tasarruf finansman şirketleri ve araç satışları
Tasarruf finansman şirketleri üzerinden gerçekleştirilen araç ve konut alım-satım işlemleri, para trafiği açısından karmaşık bir yapı ortaya çıkarmaktadır. Özellikle araç satışlarında alıcılar, ödeme sürecinin belirsizliği nedeniyle adeta rehine durumuna düşmektedirler. Güvenli ödeme sistemlerinin devreye girdiği bir dönemde, basit bir kağıt üzerinden yapılan alım-satımlarda para transferi sorunları yaşanmaktadır.
Uzmanlar, tasarruf finansman sisteminin güvenilir olduğunu ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) otoritesi altında faaliyet gösterdiğini belirtmektedir. Bu sistemin, ödeme taahhütlerini yerine getirdiği ifade edilmektedir.
Ödeme süreci nasıl işliyor?
Araç veya konut satan kişiler, ilanlarını girdikten sonra tasarruf finansman şirketleri aracılığıyla alıcılarla iletişime geçmektedir. Örneğin, 1 milyon lira değerindeki bir aracın 500 bin lirası peşin alınırken, kalan 500 bin liranın tasarruf finansman şirketi tarafından satış sonrası hesaba transfer edileceği belirtilmektedir. Bu durumda, satıcı, aracı noter satış anında 500 bin liraya satmış olmaktadır ve ödeme süreci satış sonrası başlamaktadır.
Otomobilin peşinatı alındıktan sonra, kalan bakiyenin gelmesini beklemek zorunda kalınmaktadır. Alıcı, aracı alıp gitmekte ve satıcı, parayı beklemektedir. Çoğu tasarruf finansman şirketinde para transferleri genellikle akşam saatlerinde gerçekleştirilmektedir.
Dikkat edilmesi gereken dolandırıcılık riski
Araç satın almak isteyen kişilerin, tasarruf finansman şirketinin şubelerine gitmekten kaçınan ve hiçbir evrak sunmayan kişilerle işlem yapmamaları gerektiği vurgulanmaktadır. Bu tür kişilerin dolandırıcı olma ihtimali yüksek olup, hem mal hem de para kaybına yol açabilmektedir. Bu nedenle, tasarruf finansman şirketi üzerinden satın alım yapacak kişilerin, ilgili kurumların şubesine giderek geçerli evrak alındıktan sonra satış işlemlerine başlamaları önerilmektedir.
Her adımın kontrol edilmesi ve güvenli olduğuna ikna olunması durumunda satış işlemlerinin başlatılması tavsiye edilmektedir. Tasarruf finansmanı kapsamında, genellikle otomobil satışlarında alıcıya kalan bakiye kadar senet imzalatılmakta ve bu süreçte alıcı, satıcı tarafından neredeyse rehin tutulmaktadır. Para hesaba geçtikten sonra aracın anahtarı teslim edilmekte ve senet imha edilmektedir.
Güvenli ödeme sisteminin önemi
İyi Finans Genel Müdürü Eniz Ünal, tasarruf finansman faaliyetlerinin BDDK’nın yetki alanında yürütüldüğünü belirtmekte ve sektör temsilcileri ile şirketlerin, alıcı ve satıcı arasındaki güven sorunlarını azaltmak amacıyla düzenleyici otoriteyle iletişim halinde olduğunu ifade etmektedir. İkinci el araç satış süreçlerinde dolandırıcılığı azaltmak için oluşturulan Güvenli Ödeme Sistemi, mevcut durumda zorunlu bir altyapı ve bankacılık kanalları üzerinden işlemektedir.
Ünal, tasarruf finansman şirketleri açısından kritik olan noktanın, araç devri ve ödeme adımlarının en kısa sürede, şeffaf ve izlenebilir bir şekilde tamamlanması olduğunu vurgulamaktadır. İyi Finans olarak, müşteriden ödeme talimatı alındıktan sonra süreci geciktirmeden başlatmayı ve tüm tarafları bilgilendirmeyi önceliklendirdiklerini belirtmektedir.
