ABD'de obezite oranlarında yıllar sonra ilk kez gerileme işaretleri görülüyor. Uzmanlar, Ozempic ve benzeri zayıflama ilaçlarının bu gelişmedeki rolünü araştırıyor. Ülke, 1970'li yılların sonlarından bu yana obezite salgınıyla mücadele ediyor ve bu süreçte obezite oranları neredeyse kesintisiz biçimde yükseldi. Ancak şimdi, bu eğilimin ilk kez duraklamış olabileceğine ilişkin işaretler artıyor.
Obezite Oranlarındaki Düşüşün Belirtileri Neler?
Boston Children's Hospital ve Harvard Medical School'da epidemiyolog olarak görev yapan Benjamin Rader, DW'ye yaptığı açıklamada, "Bir dönüm noktasına işaret eden belirtiler var" diyor. Büyük veri setlerinden yararlanarak toplum düzeyindeki sağlık eğilimlerini inceleyen Rader, meslektaşlarıyla birlikte 2024 yılında 16 milyondan fazla yetişkinin verilerine dayanan bir araştırma yayımladı. Araştırma, ABD'de obezite görülme sıklığının 2023 yılında on yılı aşkın süredir ilk kez gerilediğini ortaya koydu. ABD'nin ulusal sağlık araştırması NHANES'in verileri de 2021 ile 2023 arasında obezitede hafif bir düşüşe işaret etti.
Daha yeni bazı araştırmalarda da benzer şekilde gerileyen oranlar bildiriliyor. Aynı dönemde yeni nesil zayıflama ilaçları büyük bir yükseliş yaşıyor. ABD'de Ozempic, Wegovy veya Zepbound gibi GLP-1 grubu diyabet ve zayıflama ilaçlarının kullanımı son yıllarda hızla arttı. 2021 ile 2026'nın başı arasında GLP-1 reçetelerinin sayısı dört kattan fazla arttı.
GLP-1 İlaçlarının Etkisi Nedir?
Bu etken maddelerin bazıları başlangıçta tip 2 diyabet tedavisi için geliştirildi. Vücudun doğal olarak ürettiği bir bağırsak hormonunu taklit eden bu ilaçlar tokluk hissini artırıyor ve midenin boşalmasını yavaşlatıyor. Bu sayede birçok hasta belirgin biçimde kilo veriyor. Dolayısıyla şu soru gündeme geliyor: On yıllardır süren yükseliş, zayıflama iğnelerinin yardımıyla zirve noktasını aşmış olabilir mi?
Benjamin Rader açısından bu iki gelişmenin aynı döneme denk gelmesi şaşırtıcı değil. İlaçların hızla yaygınlaşmasını kastederek, "Bunun verilere yansıması kaçınılmaz gibi görünüyordu" diyor. Rader'a göre yeni etken maddelerin toplum genelinde şimdiden bir etki oluşturmuş olabileceğine dair "oldukça güçlü işaretler" var. Bu belirtileri gözlemleyen tek kişi Rader değil. Obezite uzmanı ve ABD merkezli meslek kuruluşu The Obesity Society'nin sözcüsü Peminda Cabandugama da mevcut verilerin obezite sıklığındaki düşüşe artık açık biçimde işaret ettiğini düşünüyor.
Obezite Gerilemesi İçin Nedenler Nelerdir?
Cabandugama zayıflama iğnelerinin bu gelişmede önemli bir etken olarak değerlendiriyor. DW'nin sorularını yanıtlayan Cabandugama, birçok uzmana göre GLP-1 ilaçlarının ve bunların giderek daha yaygın kullanılmasının, obezite görülme sıklığındaki son düşüşte muhtemelen doğrudan ve önemli bir rol oynadığını belirtiyor. Ancak Rader, zayıflama iğnelerinin yaygınlaşması ile obezitenin gerilemesi arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi bulunduğunun henüz kesin olarak kanıtlanmadığına dikkati çekiyor.
Bireysel düzeyde yeni ilaçların birçok insanda kilo kaybına yol açtığı konusunda kuşkusu yok. Ancak Rader bu etkinin uzun vadede toplum genelindeki obezite eğilimini ne ölçüde değiştireceğinin henüz bilinmediğini belirtiyor: "Bir duraklama mı olacak? Düşüş mü yaşanacak? Önümüzdeki 20 yılda daha yavaş bir artış mı göreceğiz? Bilmiyorum." Rader'a göre koronavirüs pandemisinin ardından yaşam tarzında meydana gelen değişiklikler de bunda rol oynuyor olabilir.
