Sidney Üniversitesi araştırmacıları, 65-75 yaş arasındaki 104 kişi üzerinde dört haftalık beslenme müdahalesi uyguladı. Bu çalışma, beslenme düzenindeki değişikliklerin vücuttaki yaşlanma göstergelerini ne kadar kısa sürede etkileyebileceğini merak eden bilim insanları tarafından gerçekleştirildi. Araştırma, Aging Cell dergisinde yayımlandı ve katılımcıların dört haftalık farklı beslenme programlarına verdiği yanıtlar incelendi.
Araştırmanın Yöntemi Nasıldı?
Çalışmada, 104 kişi dört farklı beslenme grubuna ayrıldı. İki grupta hayvansal ve bitkisel proteinlerin birlikte bulunduğu omnivor beslenme uygulanırken, diğer iki grupta proteinin daha büyük bölümü bitkisel kaynaklardan sağlandı. Gruplar ayrıca yağ ve karbonhidrat oranları bakımından farklılaştırıldı. Katılımcıların protein kaynaklarından bağımsız olarak toplam enerjinin yüzde 14'ünü proteinden alması planlandı.
Araştırmacılar, dört haftalık müdahalenin öncesinde ve sonrasında çeşitli biyobelirteçleri ölçerek değişimleri değerlendirdi. Bu sayede, beslenme düzeninin yaşlanma üzerindeki etkileri daha net bir şekilde analiz edildi.
Biyolojik Yaş Tahmininde Dikkat Çeken Değişimler
Çalışmada biyolojik yaş tahmini için Klemera-Doubal Method (KDM) kullanıldı. Bu yöntem, kronolojik yaşın yanında vücudun farklı sistemlerine ilişkin biyobelirteçleri bir araya getirerek kişinin fizyolojik durumunu değerlendirmeye yardımcı olmaktadır. Araştırmada, yüksek yağlı omnivor beslenme uygulanan grupta anlamlı bir değişiklik görülmezken, yüksek karbonhidratlı omnivor grupta biyolojik yaş tahminindeki farkın belirgin biçimde azaldığı gözlemlendi.
Yarı vejetaryen gruplarda da benzer yönde değişimler gözlendi, ancak bu sonuçların tamamı istatistiksel olarak anlamlı değildi. Araştırmanın yazarları, bu bulguların dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Sonuçlar Ne Anlama Geliyor?
Araştırmanın en önemli noktalarından biri, sonuçların doğrudan “biyolojik yaşlanma tersine çevrildi” şeklinde yorumlanmaması gerektiğidir. Çalışmanın yazarları, dört haftada görülen değişimlerin vücudun beslenmeye verdiği kısa vadeli fizyolojik yanıtları yansıtıyor olabileceğini belirtmektedir. Sidney Üniversitesi de araştırmanın sonuçlarını kesin bir “gençleşme” kanıtı olarak sunmamakta ve daha uzun süreli çalışmaların gerekli olduğunu vurgulamaktadır.
Başka bir ifadeyle, biyolojik yaş tahminindeki düşüş kişinin gerçek yaşının geriye gitmesi anlamına gelmiyor. Ayrıca, 2026'da Nature Communications dergisinde yayımlanan başka bir araştırmada, sağlıklı beslenme düzenlerine daha fazla uyumun daha düşük epigenetik yaşlanma göstergeleriyle ilişkili olduğu bildirilmektedir.
