Yaz aylarının vazgeçilmez sebzelerinden biri olan domates, bu kez tıp dünyasında önemli bir tartışmanın merkezine oturdu. Barcelona Üniversitesi tarafından yürütülen ve prestijli PREDIMED çalışmasına dayanan yeni bir bilimsel araştırma, domatesin kalp sağlığı üzerindeki olumlu etkilerini ortaya koymuştur.
European Journal of Preventive Cardiology dergisinde yayımlanan bu kapsamlı analiz, özellikle 55 ile 80 yaş arasındaki bireylerde, kardiyovasküler hastalık riski yüksek olanların düzenli domates tüketiminin tansiyonu dengelediğini ve düşürdüğünü göstermektedir.
Araştırma Nasıl Gerçekleştirildi?
Barcelona Üniversitesi araştırmacıları, yaşları 55 ile 80 arasında değişen 7 bin 56 katılımcının verilerini üç yıl boyunca inceledi. Katılımcıların çiğ domates, domates sosu ve gazpacho (soğuk domates çorbası) tüketimleri anketlerle değerlendirildi ve dört gruba ayrıldı.
Araştırma sonucunda, her gün en az 110 gram (yaklaşık bir büyük boy domates) tüketen kıdemli yetişkinlerin, çok az domates yiyenlere kıyasla belirgin şekilde daha düşük ve dengeli bir kan basıncına sahip olduğu gözlemlendi.
Domatesin Tansiyon Üzerindeki Etkileri Neler?
En dikkat çekici bulgu ise başlangıçta tansiyon hastası olmayan 1.097 gönüllüde yaşandı. Günde bir büyük domates tüketenlerin yüksek tansiyon hastalığına yakalanma riskinin yüzde 36 oranında azaldığı belirlendi. Uzmanlar, günde sadece 44 ila 82 gram arasındaki küçük porsiyonların bile küçük tansiyonda düşüş sağladığını saptadı.
Domatesin bu tansiyon düşürücü etkisinin arkasında iki önemli bileşen bulunmaktadır: Likopen ve potasyum. 100 gramında sadece 20 kalori barındıran domates, su, lif ve vitamin açısından zengin bir besin kaynağıdır.
Likopen ve Potasyumun Rolü Nedir?
Domatese kırmızı rengini veren likopen, damar çeperlerini hücresel hasarlardan koruyarak damar sağlığını iyileştirmektedir. Cambridge University Press tarafından yayımlanan araştırmalar, likopenin domates ısıtıldığında veya sağlıklı yağlarla birleştiğinde vücut tarafından daha kolay emildiğini göstermektedir.
Potasyum ise vücuttaki fazla sodyumu dengeleyerek damarların gevşemesine yardımcı olur. Ancak, domatesin genel sağlık için faydalı olmasına rağmen, bazı sağlık sorunları olan kişilerin porsiyon kontrolü yapması veya doktorlarına danışmaları gerekmektedir.
Uzmanlar, özellikle gastroözofageal reflü ve mide ekşimesi gibi sorunları olan bireylerin domates tüketiminde dikkatli olmaları gerektiğini vurgulamaktadır. Midesi hassas olan kişilerin, çiğ domates yerine olgunlaşmış olanları tercih etmeleri önerilmektedir.
Ulusal Böbrek Vakfı, domatesin yoğunlaştırılmış formlarının (salça, hazır soslar, ketçap ve püreler) yüksek potasyum içerdiğine dikkat çekmektedir. Böbrek yetmezliği olan veya düşük potasyum diyeti uygulayan hastaların, ani potasyum yüklemesinden kaçınmak için domates tüketimini doktor gözetiminde ayarlamaları önemlidir.
Araştırmacılar, bu çalışmanın gözlemsel bir araştırma olduğunu ve domatesin tek başına mucizevi bir ilaç olmadığını belirtmektedir. Mevcut tansiyon tedavilerinin, doktor reçeteli ilaçların veya sağlıklı yaşam alışkanlıklarının yerini tutamaz.
