Yeni bir araştırma, göz kapaklarının çevresinde görülen sarımsı plaklar olarak bilinen ksantelazma ile kalp krizi, inme ve geçici iskemik atak oranları arasında dikkat çekici bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Yaklaşık 36 bin kişinin verilerinin karşılaştırıldığı bu çalışmada, ksantelazmaya sahip bireylerde bu sağlık sorunlarının görülme oranlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Ksantelazma Nedir ve Neden Oluşur?
Ksantelazma, çoğunlukla göz kapaklarının iç köşelerine yakın bölgelerde beliren sarı veya sarımsı renkteki hafif kabarık plaklara verilen isimdir. Bu oluşumlar, bağışıklık hücrelerinin kolesterol ve diğer yağlarla dolması sonucunda meydana gelir. Genellikle yüksek kolesterol ile ilişkilendirilse de, normal kan yağlarına sahip bireylerde de görülebilmektedir.
Bu durum, bilim insanlarını ksantelazmanın yalnızca ciltte meydana gelen bölgesel bir yağ birikimi mi yoksa daha yaygın bir damar hastalığının göstergesi mi olduğu sorusuna yönlendirmiştir. Araştırmalar, ksantelazmanın kalp-damar hastalıkları açısından dikkate alınabilecek bir işaret olabileceğini göstermektedir.
Araştırmanın Bulguları ve Yöntemi
Stanford Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen ve hakemli “Atherosclerosis” dergisinde yayımlanan çalışmada, ksantelazma tanısı bulunan yaklaşık 18 bin kişinin sağlık verileri incelenmiştir. Bu bireyler, yaşla birlikte görme yeteneğinin azalması anlamına gelen presbiyopi tanısı konmuş bir kontrol grubuyla karşılaştırılmıştır. Araştırmacılar, katılımcıların daha önce göz muayenesinden geçmiş olmasının, ksantelazmalarının bulunmadığının daha güvenilir şekilde belirlenmesine olanak sağladığını belirtmektedir.
İki grup arasında yıllar içerisinde görülen kalp krizi, inme ve geçici iskemik atak vakalarının oranları karşılaştırılmıştır. İlk yıl içerisinde ksantelazması bulunan bireylerin yaklaşık yüzde 1'inin kalp krizi geçirdiği, kontrol grubunda ise bu oranın yüzde 0,35'te kaldığı gözlemlenmiştir.
Uzun Dönem Sonuçları ve Risk Değerlendirmesi
Araştırmanın sonuçları, ksantelazması bulunan bireylerde kalp-damar ve beyin-damar olaylarının birkaç kat daha sık görüldüğünü ortaya koymuştur. 5 ve 10 yıllık takiplerde de bu oranların yüksek kalmaya devam ettiği bildirilmiştir. Araştırma, ksantelazma ile kardiyovasküler risk arasındaki ilişkinin yalnızca kandaki kolesterol düzeyleriyle açıklanamayabileceğine işaret etmektedir.
Önemli bir ayrıntı olarak, çalışma göz çevresindeki ksantelazmanın kalp krizine veya inmeye neden olduğunu göstermemektedir. Elde edilen sonuçlar, bu oluşumların başka kardiyovasküler risk faktörleri ya da vücuttaki yağ metabolizmasıyla bağlantılı süreçlerin görünür bir göstergesi olabileceğini önermektedir. Araştırmacılar, ksantelazmanın kalp-damar hastalıklarına ilişkin risk değerlendirmesinde kullanılabilecek klinik işaretlerden biri olabileceğini değerlendirmektedir.
