Göz sağlığı, çocukların eğitim hayatında kritik bir rol oynamaktadır. Okurken satır atlamak, ödev yaparken zorlanmak veya derslerden geri kalmak gibi durumlar, çoğu zaman öğrenme kapasitesiyle ilişkilendirilse de, bu sorunların arkasında göz bozuklukları yer alabiliyor. Dünyagöz Etiler Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Bulut Ocak, çocuklarda göz muayenesinin amacının yalnızca gözlük numarasını belirlemek olmadığını, aynı zamanda kırma kusurları, şaşılık ve görme tembelliği riskinin erken dönemde tespit edilmesi olduğunu vurgulamaktadır.
Öğrenme Sürecinde Görmenin Rolü Nedir?
Prof. Dr. Ocak, öğrenme sürecinde görmenin etkisinin yüzde 83 olduğunu belirterek, çocukların okul başarısı değerlendirilirken göz sağlığının göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade etmektedir. Çocuk, herhangi bir şikâyet dile getirmese bile gerçekleştirilen kapsamlı bir muayene, gelişim döneminde kalıcı hale gelebilecek görme sorunlarının erken tanınmasını sağlamaktadır.
Çocuklar, özellikle küçük yaşlarda görme eksikliklerini normal kabul edebilmekte ve bu durum aileler tarafından fark edilmeyebilmektedir. Prof. Dr. Ocak, bir gözün diğerinden daha az görmesi durumunda, iyi gören gözün sağladığı görüntünün sorunun aile tarafından fark edilmesini zorlaştırabileceğini belirtmektedir. Bu nedenle çocuğun 'iyi görüyorum' demesi, her iki gözünün de sağlıklı olduğu anlamına gelmemektedir.
Erken Tanı ve Göz Sağlığı
Erken değerlendirme yapılmadığında göz bozukluklarının ilerleyebileceğini ifade eden Prof. Dr. Ocak, gerekli önlemler zamanında alınmadığında çocukta tedavisi daha güç olan bir göz tembelliği tablosunun oluşabileceğini belirtmektedir. Ülkemizde her 3 çocuktan birinde göz bozukluğu bulunmaktadır ve bu durumun farkında olmayan aileler, çocuklarının derslerdeki başarısızlığını 'öğrenme yeteneği düşük' olarak nitelendirebilmektedir.
Oysa çocuğun öğrenme kabiliyetinde bir eksiklik yoktur; çocuk iyi göremediği için derslerinde geri kalabilmektedir. Bu nedenle çocuklarda göz muayenesi, yalnızca belirgin bir şikâyetin araştırıldığı bir kontrol değil, görme gelişiminin her iki gözde sağlıklı ilerleyip ilerlemediğini ortaya koyan kapsamlı bir değerlendirme olarak ele alınmalıdır.
Damlalı Muayene ile Kırma Kusurları Nasıl Belirlenir?
Prof. Dr. Ocak, damlalı göz muayenesinin çocuklarda doğru gözlük numarasının ve göz kaymasına eşlik edebilecek kırma kusurlarının belirlenmesinde önemli olduğunu vurgulamaktadır. Özellikle hipermetropi gibi kırma kusurları gözlerin hizasını etkileyebilmekte ve şaşılık görünümüne neden olabilmektedir. Damlalı muayene, çocuğun gözündeki odaklama mekanizmasının ölçümünü etkileyen faktörleri azaltarak, kırma kusurunun daha doğru biçimde belirlenmesini sağlamaktadır.
Ayrıca, bebeklerde burun kökü veya göz kapağı yapısı nedeniyle gözlerin kayıyormuş gibi görünebilen yalancı şaşılık ile gerçek göz kaymasının uzman hekim tarafından ayırt edilmesine yardımcı olmaktadır. Şaşılık, gözlerin paralel duruşunun bozulması ve aynı noktaya birlikte odaklanamaması olarak tanımlanmaktadır. Muayene sırasında kaymanın yönü ve gözlerin hizası değerlendirilirken, eşlik eden kırma kusurları ve iki göz arasındaki görme farkı da araştırılmaktadır.
