Göz sağlığını korumak yalnızca iyi görmekle ilgili değildir. Düzenli muayeneyi ertelemek, UV korumasız kalmak, ekran molası vermemek ve lensleri suyla temas ettirmek gibi hatalar, göz sağlığını olumsuz etkileyebilir.
Göz Sağlığında Yapılan Hatalar Nelerdir?
Göz sağlığında yapılan hataların önemli bir bölümü günlük alışkanlıklardan kaynaklanmaktadır. Göz muayenesini sürekli ertelemek, güneş gözlüğünü önemsememek, uzun süre ekrana ara vermeden bakmak ve kontakt lensleri yanlış kullanmak, gözlerde tahrişten enfeksiyona kadar farklı sorunlara zemin hazırlayabilmektedir.
WebMD'de yer alan ve 2020 yılında uzman incelemesinden geçen göz sağlığı rehberindeki temel uyarıların önemli bölümü, ABD Ulusal Göz Enstitüsü ve ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinin güncel önerileriyle de örtüşmektedir. Ancak önemli bir ayrım vardır; göz muayenesinin sıklığı herkes için aynı değildir ve yaşa, mevcut hastalıklara ve kişisel risklere göre belirlenmesi gerekmektedir.
Göz Muayenesinin Önemi Nedir?
Göz muayenesini yalnızca görme bozulunca yaptırmak doğru değildir. Net görüyor olmak, gözlerde hiçbir sorun olmadığı anlamına gelmez. Glokom, diyabetik retinopati ve yaşa bağlı makula dejenerasyonu gibi bazı hastalıklar erken dönemde belirgin yakınma oluşturmayabilir. Bu nedenle göz muayenesini yalnızca gözlük numarasını kontrol ettirmek olarak düşünmemek gerekmektedir.
Genişletilmiş göz muayenesi, gözün iç yapılarının değerlendirilmesine ve bazı hastalıkların belirti vermeden saptanmasına yardımcı olabilir. Ancak herkese otomatik olarak yılda bir muayene gerektiğini söylemek doğru değildir; muayene sıklığı yaş, aile öyküsü, diyabet, yüksek tansiyon ve daha önce saptanmış göz hastalıkları gibi faktörlere göre değişebilir.
Göz Sağlığını Tehdit Eden Diğer Alışkanlıklar
Ağrılı veya belirgin şekilde kızarmış gözü bekletmek de göz sağlığını olumsuz etkileyebilir. Gözlerde hafif kaşıntı veya sulanma birçok nedenle ortaya çıkabilir. Ancak kızarıklığa ağrı, ışığa hassasiyet, bulanık görme veya yoğun akıntı eklenmesi daha dikkatli değerlendirme gerektirir. Özellikle kontakt lens kullanan bir kişide bu tür belirtilerin göz ardı edilmesi, ciddi kornea enfeksiyonlarının tanısını geciktirebilir.
Göz yaralanmalarını küçük görmek de bir başka hatadır. Göze alınan darbe, yabancı cisim veya kimyasal madde teması dışarıdan hafif görünse bile gözün daha derin yapılarında hasara yol açabilir. Kimyasal madde göze sıçradığında ise ilk yapılması gerekenlerden biri gözü gecikmeden bol suyla yıkamak ve tıbbi değerlendirme almaktır.
Göz Koruma Alışkanlıkları Nasıl Olmalı?
Güneş gözlüğünü yalnızca aksesuar olarak görmek, göz sağlığını tehdit eden bir diğer hatadır. Güneş gözlüğünün temel işlevlerinden biri ultraviyole ışınlarına karşı gözleri korumaktır. Uzun süreli UV maruziyeti, özellikle katarakt gelişimiyle ilişkilidir. Güneş gözlüğü seçerken yalnızca camın koyuluğuna bakmak yeterli değildir; UVA ve UVB ışınlarının yüzde 99 ila 100'ünü engelleyen ürünlerin tercih edilmesi önerilmektedir.
Kontakt lensle duş almak veya yüzmek, lenslerin suyla temas etmesine izin vermek de büyük bir hatadır. Su steril değildir ve yumuşak lensler suyla temas ettiklerinde şekil değiştirebilir. Bu durum, kornea yüzeyinde hasarı ve mikroorganizmaların göze ulaşmasını kolaylaştırabilir. Bu nedenle kontakt lenslerin duş, yüzme ve sıcak su havuzu gibi aktivitelerden önce çıkarılması önerilmektedir.
Göz sağlığını korumak çoğu zaman karmaşık uygulamalar gerektirmez. Kişisel risk durumuna uygun göz muayenelerini yaptırmak, UV korumalı güneş gözlüğü kullanmak, ekran sırasında düzenli mola vermek, kontakt lens hijyenine dikkat etmek ve riskli işlerde koruyucu gözlük takmak temel adımlar arasındadır. Ani veya belirgin görme değişikliklerinde erken değerlendirme, kalıcı görme kaybının önlenmesi açısından önemlidir.
