Dünya genelinde her yıl 0-19 yaş grubundaki yaklaşık 400 bin çocuk ve ergene kanser tanısı konulduğunu belirten Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Belgin Özbek, çocuklarda löseminin açıklanamayan halsizlik, solukluk, kolay morarma, tekrarlayan ateş ve kemik-eklem ağrıları gibi belirtilerle kendini gösterebileceğini ifade etti.
Halsizlik ve Kemik Ağrısı Her Zaman Lösemi Anlamına Gelmez Mi?
Uzm. Dr. Özbek, her halsizlik veya kemik ağrısının lösemi anlamına gelmediğini, belirtilerin süresi ve birlikte görülme biçiminin önemli olduğunu vurguladı. Çocuklarda halsizlik, ateş ve bacak ağrısı gibi şikayetlerin çoğunlukla enfeksiyonlar, yoğun hareketlilik, uyku düzensizliği veya beslenme sorunları gibi nedenlerle ortaya çıkabileceğini belirtti. Ancak bu yakınmaların uzun sürmesi, tekrarlaması ya da başka belirtilerle birlikte görülmesi durumunda altta yatan nedenin araştırılması gerektiğini söyledi.
Yorgunluk Belirtileri Ne Zaman Dikkat Çekmeli?
Uzm. Dr. Özbek, belirtilerin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekerek, çocuklarda yorgunluğun sık karşılaşılan bir durum olduğunu ancak çocuğun günlük aktivitelerine katılmakta zorlanması, dinlenmesine rağmen halsizliğinin sürmesi veya belirgin solukluk gelişmesinin dikkat gerektirdiğini ifade etti. Lösemide kemik iliğindeki kan hücresi üretiminin etkilenebildiğini ve bu durumun yorgunluk, solukluk, kolay morarma, kanama ve enfeksiyonlara yatkınlık gibi belirtilerle kendini gösterebileceğini açıkladı.
Kemik Ağrısı ve Kolay Morarma Ne Zaman Önem Kazanır?
Uzm. Dr. Özbek, büyüme çağındaki çocuklarda hareketli bir günün ardından bacak ağrısı yaşanmasının sık görüldüğünü, spor, düşme ve çarpmaların da benzer şikayetlere yol açabileceğini belirtti. Ancak ağrının sürekli hale gelmesi, tekrarlaması veya çocuğun günlük yaşamını etkilemesi durumunda nedeninin araştırılması gerektiğini vurguladı. Özellikle kemik-eklem ağrısına ateş, halsizlik, solukluk veya açıklanamayan morluklar eşlik ediyorsa tıbbi değerlendirmenin geciktirilmemesi gerektiğini ifade etti.
Tanı İçin Hangi Adımlar Atılmalı?
Uzm. Dr. Özbek, lösemi şüphesi oluştuğunda hekimin ilk değerlendirmesinde çocuğun şikayetleri ve fizik muayene bulgularının dikkate alındığını belirtti. Gerekli görüldüğünde tam kan sayımı gibi testlerin istenebileceğini ve sonuçlara göre ileri incelemelerin planlanabileceğini aktardı. Tanının belirtilere bakılarak tek başına konulamayacağını, çocuklarda bu tür belirtiler fark edildiğinde paniğe kapılmak yerine sağlık uzmanına başvurmanın ve şikayetlerin seyrini takip etmenin önem taşıdığını ifade etti.
Uzm. Dr. Özbek, belirtisi göstermeyen tüm çocuklara lösemi için rutin kan testi yapılmasının genel olarak önerilmediğini, esas olanın devam eden veya olağan dışı bulguların zamanında değerlendirilmesi olduğunu belirtti. Çocuğun genel durumunda belirgin bozulma, durdurulamayan kanama veya ciddi nefes darlığı olması halinde acil tıbbi yardım alınması gerektiğini vurguladı. Her belirtiyi ciddi bir hastalıkla ilişkilendirmeden, çocuğun olağan durumundan farklılaşan ve devam eden değişiklikleri göz ardı etmemek gerektiğini ifade etti.
