Rusya’da geliştirilen EnteroMix adlı kanser aşısı, laboratuvar ve hayvan deneylerinde elde ettiği etkileyici sonuçlarla dikkat çekti. Ancak son günlerde sosyal medyada ve bazı haberlerde dolaşan “yüzde 100 etkili, kullanıma hazır” iddiaları gerçeği yansıtıyor mu? Uzmanlar, EnteroMix’in hâlâ insan denemeleri aşamasında olduğunu ve kullanıma uzak olduğunu vurguluyor. Peki, EnteroMix gerçekte neyi başardı, hangi aşamalardan geçti ve ne zaman gerçek anlamda klinik kullanıma girebilir? İşte detaylar…
EnteroMix Nedir?
Rusya Ulusal Tıbbi Araştırma Radyoloji Merkezi’nde geliştirilen EnteroMix, “onkolitik aşı” olarak tanımlanıyor. Buradaki “aşı” kavramı klasik anlamıyla bağışıklık sistemini önleyici bir yöntem gibi algılansa da EnteroMix, hem aşı hem de tedavi işlevi görüyor. Yani mevcut kansere sahip hastalarda kullanılacak bir tedavi yöntemi geliştirmeyi hedefliyor.
Aşının içeriğinde dört farklı non-patojenik (zararsız) virüs bulunuyor. Bu virüsler, tümör hücrelerini doğrudan yok ederken, aynı zamanda hastanın bağışıklık sistemini tümöre karşı harekete geçiriyor.
deneyler başarılı geçti
EnteroMix’in geliştirilme süreci, preklinik testler olarak adlandırılan laboratuvar ve hayvan deneyleri ile başladı. Bu aşamada amaç, tedavinin güvenliğini ve etkinliğini laboratuvar ortamında ve hayvan modellerinde gözlemlemekti.
Laboratuvar testlerinde tedavi, kanser hücreleri ve bağışıklık hücreleri üzerinde incelendi. Daha sonra küçük ve büyük hayvan modelleri kullanılarak tümör büyümesi, hastalığın ilerlemesi ve olası yan etkiler değerlendirildi. Bu süreçte EnteroMix, tümörleri küçültme ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatma konusunda önemli sonuçlar gösterdi.
Federal Tıbbi Biyolojik Ajans (FMBA) yetkilisi Veronika Skvortsova, son üç yılın titizlikle preklinik testlere ayrıldığını ve çalışmaların ciddi bir şekilde yürütüldüğünü açıkladı.
Denemelerde elde edilen sonuçlar etkileyiciydi. Tümör boyutunda bazı modellerde yüzde 60 ila 80 azalma gözlemlendi, bazı deneylerde ise yüzde 100 başarı sağlandığı bildirildi. Ayrıca toksisite ve ciddi yan etki oranları oldukça düşük olarak kaydedildi.
EnteroMix satılacak mı?
Preklinik başarıların ardından EnteroMix, insan üzerinde test edilmek üzere onay aldı. Yaklaşık üç ay önce Rusya Ulusal Tıbbi Araştırma Radyoloji Merkezi, 48 gönüllü ile Faz I klinik denemelerine başladı.
Haziran 2025’te düzenlenen 28. St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu’nda aşının preklinik denemelerde yüzde 100 etki gösterdiği açıklanmıştı. Ancak bu duyuru, medya tarafından yeni bir gelişme gibi sunuldu. Aslında bu açıklama yalnızca laboratuvar ve hayvan testleri ile ilgiliydi; insan üzerindeki etkiler hala bilinmiyor. Dolayısıyla EnteroMix’in kullanıma hazır olduğu iddiaları doğru değil.
mRNA mı, Onkolitik Aşı mı?
Sosyal medyada ve bazı haberlerde EnteroMix’in mRNA teknolojisiyle geliştirildiği belirtilse de bu bilgi yanlış. mRNA aşıları, hücreye hangi proteini üretmesi gerektiğini bildiren geçici bir talimat sistemi kullanır.
EnteroMix ise dört zararsız virüsün birleşiminden oluşuyor ve doğrudan tümör hücrelerini yok etmekle birlikte bağışıklık sistemini aktive ediyor. Bu nedenle Rusya Ulusal Tıbbi Araştırma Radyoloji Merkezi, EnteroMix’i “mRNA aşısı” olarak değil, “onkolitik aşı” olarak sınıflandırıyor.
EnteroMix, kanser tedavisinde yeni bir yaklaşım sunuyor ve preklinik testlerde kayda değer sonuçlar elde etti. Ancak insan üzerinde Faz I, II ve III klinik denemelerinin tamamlanması gerekiyor. Bu üç aşamanın tamamlanmasının ardından, tedavi devlet onayına sunulacak ve ticarileştirilebilecek.
Şu an için EnteroMix umut verici bir araştırma aşamasında ve kanser tedavisi için potansiyel bir yenilik olarak değerlendiriliyor. Ancak “yüzde 100 etkili ve kullanıma hazır” iddiaları gerçeklerle örtüşmüyor.
