Günümüz dünyasında stresin mide rahatsızlıklarından kalp hastalıklarına kadar birçok probleme yol açtığını hepimiz biliyoruz.
Ancak son yıllarda yapılan tıbbi araştırmalar, yoğun stresin hiç beklenmedik bir organımızı doğrudan hedef aldığını gösteriyor: İç kulağımız.
Vestibüler Nörit Nedir?
Halk arasında 'aniden başlayan ve günlerce süren şiddetli baş dönmesi' olarak bilinen Vestibüler Nörit, modern hayatın getirdiği kronik stresin en acımasız sonuçlarından biri olarak karşımıza çıkıyor.
En basit tanımıyla Vestibüler Nörit, iç kulakta bulunan ve beynimize denge sinyallerini iletmekle görevli olan denge sinirinin (Vestibüler Sinir) akut iltihaplanmasıdır.
Vestibüler Nöritin Belirtileri Nelerdir?
Bu sinir iltihaplandığında, beyne giden denge sinyalleri bir anda kesilir veya bozulur.
Kişi, yatakta uzanırken bile dünya etrafında fırıl fırıl dönüyormuş gibi hisseder. Bu tabloya genellikle şiddetli mide bulantısı, kusma ve dengede duramayıp bir tarafa doğru yıkılma hissi eşlik eder.
Stresin Denge Sinirine Etkisi Nasıldır?
Peki, tamamen psikolojik zannettiğimiz stres, nasıl oluyor da kulaktaki bir siniri iltihaplandırabiliyor?
Tıp literatürü bu gizemli bağı üç temel biyolojik mekanizmayla açıklıyor: Uykudaki virüsleri uyandırıyor, siniri oksijensiz bırakıyor ve kanal içinde sıkışma yaratıyor.
İlk olarak, insanların büyük bir kısmında, çocukken geçirilen suçiçeği veya dudaklarda çıkan uçuk virüsleri (Alfa-herpes virüsleri) sinir köklerinde sessizce bekler. Yoğun stres anında salgılanan yüksek kortizol hormonu, bağışıklık sistemimizi baskılar.
İkinci olarak, stres ve kaygı, vücuttaki kılcal damarların kasılmasına neden olur. İç kulağı besleyen kan damarları ise bir saç teli kadar incedir. Stresle daralan bu damarlar, denge sinirinin kanlanmasını bozar.
Son olarak, iltihaplanan denge siniri şişmeye başlar. Ancak bu sinir, kafatasının içindeki dar ve esnemeyen kemik kanalların içinden geçer. Şişen sinir kanalın içinde sıkışınca, beyne giden iletişim hattı tamamen kopar ve o meşhur, şiddetli vertigo atağı tetiklenir.
İlaç Tedavisi ve Rehabilitasyon Süreci
Vestibüler nöritte kalıcı hasarları önlemek adına ilk 72 saat içinde bir Kulak Burun Boğaz (KBB) veya Nöroloji uzmanına başvurulması ve acil ilaç tedavisine başlanması hayati önem taşır.
Ancak süreç ilaçların bitmesiyle sona ermez. Akut dönem atlatıldıktan sonra, hastaların birçoğunda sersemlik hissi, tam dengede duramama veya ani baş hareketlerinde kısa süreli baş dönmesi gibi şikayetler kalabilir.
İşte bu noktada devreye Vestibüler Rehabilitasyon girer. Beynin, hasar gören denge sinirinin eksikliğini kompanse etmesini sağlayan bu özel egzersiz sürecinin mimarları Odyologlardır.
Denge sisteminin uzmanı olan Odyologlar, hastaya özel vestibüler rehabilitasyon programları hazırlayarak beynin yeniden 'dengeyi kurmasını' sağlar. Odyolog eşliğinde yapılan bu egzersizler sayesinde, hastalar aylar sürebilecek o yıpratıcı 'sersemlik' hissinden haftalar içinde kurtulur ve normal hayatlarına güvenle dönerler.
