Telefon ve Bilgisayar Kullanırken Boyun Ağrısı Nasıl Önlenir?
Cep telefonu, tablet ve bilgisayar kullanımının artması, boyun ağrısı ve postür bozukluklarının daha sık görülmesine neden oluyor. Özellikle ekran karşısında uzun süre başı öne eğerek kalmak, boyun omurları ve kasların normalden çok daha fazla yük taşımasına yol açabiliyor.
İzmir Şehir Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Şeniz Akçay, cep telefonu, tablet ve bilgisayar kullanımı sırasında uzun süre öne eğik kalmanın boyun omurları ve kasların normalden 4-5 kat fazla yük taşımasına neden olduğunu belirtiyor.
Baş dik pozisyonda tutulduğunda boynun yalnızca kafa ağırlığını taşıdığını ifade eden Prof. Dr. Akçay, bir yetişkinin kafa ağırlığının yaklaşık 5 kilogram olduğunu belirtiyor. Ancak baş öne eğik pozisyonda tutulduğunda boynun taşıdığı yükün 25 kilograma kadar çıkabileceğini açıklıyor.
Uzun Süre Öne Eğilmek Boynu Nasıl Etkiliyor?
Telefon, tablet veya bilgisayar kullanırken başın uzun süre öne doğru eğilmesi, boyun bölgesindeki omur ve kasların daha fazla yük taşımasına neden oluyor.
Boyun ağrısı, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniklerinde en sık karşılaşılan kas iskelet sistemi ağrılarından biri. Prof. Dr. Akçay, bu şikâyetin çocuklar, gençler, yetişkinler ve yaşlılarda görülebildiğini belirtiyor.
Artan hareketsiz yaşam tarzı, uygunsuz ofis çalışma koşulları ve teknolojik cihazların daha sık kullanılması da boyun ağrılarının geçmiş yıllara göre daha fazla görülmesinde etkili olabiliyor.
Bu nedenle yalnızca ekran karşısında geçirilen süreye değil, ekranın konumuna ve baş-boyun pozisyonuna da dikkat etmek gerekiyor.
Telefon ve Tablet Kullanırken Boyun Pozisyonu Nasıl Olmalı?
Telefon ve tablet kullanırken ekranın aşağıda tutulması, başın öne doğru eğilmesine neden olabilir. Özellikle uzun süre bu pozisyonda kalmak boyun üzerindeki yükü artırabilir.
Prof. Dr. Akçay, hangi teknolojik cihaz kullanılırsa kullanılsın ekranın boyutunun ve konumunun baş ve boyun pozisyonuna göre ayarlanması gerektiğini vurguluyor.
Telefon ve tablet kullanımında cihazı mümkün olduğunca uygun bir yüksekliğe getirmek ve uzun süre aşağıya bakarak kullanmamak önem taşıyor. Gerekli durumlarda yükseltici stantlardan yararlanılabilir.
Bilgisayar Kullanırken Ekran Nerede Olmalı?
Masaüstü bilgisayar kullanan kişilerin ekran konumuna özellikle dikkat etmesi gerekiyor.
Prof. Dr. Akçay, bilgisayar ekranının göz hizasında ve bir kol mesafesi uzaklıkta olması gerektiğini belirtiyor.
Çalışma düzeninin buna uygun şekilde oluşturulması için gerektiğinde daha büyük monitörler ve ek klavyeler kullanılabilir. Laptop kullanan kişiler için de ekranı yükseltmek amacıyla stant kullanılması öneriliyor.
Buradaki temel amaç, çalışırken başın sürekli öne doğru eğilmesini önlemek.
- 20-30 Dakikada Bir Ayağa Kalkın
Uzun süre bilgisayar ve telefon gibi teknolojik cihazlarla ilgilenen kişilerin aynı pozisyonda kalmaması gerekiyor.
Prof. Dr. Akçay, 20-30 dakikada bir ayağa kalkılmasını ve kısa mesafede olsa yürünmesini öneriyor.
Bu kısa hareket araları, ekran karşısında geçirilen zamanı bölerek kişinin uzun süre aynı pozisyonda kalmasını önlemeye yardımcı olabilir.
Gün içerisinde sürekli dimdik oturmanın mümkün olmadığını belirten Prof. Dr. Akçay, bu nedenle sık ve sağlıklı pozisyon değişikliklerinin gerçekleştirilmesi gerektiğini vurguluyor.
- Boyun ve Omuzlar İçin Basit Hareketler
Ekran karşısında geçirilen uzun sürelerde boyun ve omuz bölgesinin pozisyonuna da dikkat edilmesi gerekiyor.
Prof. Dr. Akçay, çenenin geriye doğru çekilmesi gibi manevraların boynun öne doğru gidişine bağlı pozisyon bozukluğunu engelleyebileceğini belirtiyor.
Ayrıca *kürek kemiklerinin geriye doğru çekilmesi ve omuzların yuvarlatılması* gibi basit boyun hareketlerinin yapılmasının, postür bozuklukları ve boyun ağrısı gelişiminin sıklığını azaltmada etkili olduğunu ifade ediyor.
Bu hareketler, özellikle uzun süre masa başında çalışan kişilerin kısa hareket araları sırasında günlük rutinlerine dahil edebileceği uygulamalar arasında yer alıyor.
- Dikkat Edilmezse Boyun Fıtığı Riski Artabilir
Uygun olmayan pozisyonda uzun süre kalmaya devam edilmesi halinde boyun ağrısı atakları artabilir ve ağrı giderek şiddetlenebilir.
Prof. Dr. Akçay, gerekli önlemler alınmadığında omurlar arasındaki disk hastalıklarından biri olan boyun fıtığına zemin oluşabileceğini belirtiyor.
Bunun yanı sıra halk arasında "kulunç" olarak bilinen, boyun ve sırt bölgesindeki ağrıyla karakterize kas sendromunun ortaya çıkma riski de bulunuyor.
Bu nedenle özellikle tekrarlayan veya giderek artan boyun ağrılarının dikkate alınması önem taşıyor.
Boyun Ağrısını Önlemek İçin Neler Yapılabilir?
Teknolojik cihaz kullanımına bağlı boyun ağrısı ve postür bozukluklarını önlemek için günlük yaşamda bazı basit alışkanlıklar edinilebilir:
* Bilgisayar ekranını göz hizasında tutun.
* Masaüstü ekranını yaklaşık bir kol mesafesi uzaklıkta konumlandırın.
* Telefon ve tableti uzun süre aşağıya bakarak kullanmayın.
* Laptop, tablet ve telefon için gerektiğinde yükseltici stant kullanın.
* 20-30 dakikada bir ayağa kalkıp kısa süre yürüyün.
* Çenenizi geriye doğru çekme gibi basit hareketler yapın.
* Kürek kemiklerini geriye çekerek omuz ve boyun bölgesini hareketlendirin.
* Gün boyunca tek bir pozisyonda kalmak yerine sık ve sağlıklı pozisyon değişiklikleri yapın.
Boyun Sağlığı İçin En Önemli Nokta: Uzun Süre Aynı Pozisyonda Kalmamak
Telefon, tablet ve bilgisayar kullanımını tamamen bırakmak mümkün değil. Ancak bu cihazları kullanırken baş ve boyun pozisyonuna dikkat ederek gereksiz yüklenmenin önüne geçilebilir.
Prof. Dr. Şeniz Akçay'ın verdiği bilgiler doğrultusunda özellikle başın öne doğru eğilmesinin boyun üzerindeki yükü önemli ölçüde artırdığı unutulmamalı. Baş dik pozisyondayken yaklaşık 5 kilogram olan yük, öne eğik pozisyonda 25 kilograma kadar çıkabiliyor.
Bu nedenle ekranı doğru konumlandırmak, uzun süre öne eğilmemek, 20-30 dakikada bir hareket etmek ve sık pozisyon değiştirmek boyun sağlığını korumak açısından önem taşıyor.
Amaç gün boyunca kusursuz bir pozisyonda oturmak değil; boynu gereksiz yük altında bırakmamak ve hareket etmeyi günlük yaşamın bir parçası haline getirmek.
