Birleşik Krallık’ta uluslararası teknoloji ödülü kazanan Türk biyoteknoloji girişimi, bağırsak mikrobiyomundan hareketle geliştirdiği en-TEAR’ı Türkiye pazarına sundu. Şirket, göz sağlığına yönelik yeni bir yaklaşım geliştirmiştir. İstanbul Medipol Üniversitesi'nde etik kurul onayıyla gerçekleştirilen pilot klinik çalışmada gözyaşı üretimine ilişkin bulgular elde edilmiştir. Bu bulguların doğrulanması amacıyla daha kapsamlı bir araştırma yürütülmektedir.
Göz Sağlığı ve Dijital Ekran Kullanımı Arasındaki Bağlantı Nedir?
Dünya genelinde internet kullanıcıları günde ortalama 6 saat 43 dakikayı çevrimiçi geçirirken, Türkiye’de bu süre 7 saat 15 dakikaya ulaşmaktadır. Günün önemli bölümünü dijital bir ekran karşısında geçirmenin, göz kuruluğu ve göz yorgunluğu şikayetleriyle ilişkilendirildiği bilinmektedir. Uzun süreli ekran maruziyetinin olumsuz etkileri, göz sağlığına yönelik yeni araştırmaları gündeme taşımaktadır.
Türk girişimciler tarafından kurulan Birleşik Krallık merkezli biyoteknoloji şirketi ENBIOSIS, bağırsak mikrobiyomu ile göz sağlığı arasındaki bağlantıyı esas alan bir teknoloji geliştirmiştir. Şirket, Dijital İkiz ve yapay zeka teknolojisiyle tasarladığı en-TEAR adlı takviye edici gıda formülünü Türkiye’de eczanelerde ve online satış kanallarında kullanıma sunmuştur.
Pilot Klinik Çalışmanın Bulguları Neler?
ENBIOSIS'in geliştirdiği en-TEAR, İstanbul Medipol Üniversitesi'nde etik kurul onayıyla gerçekleştirilen pilot klinik çalışmada değerlendirildi. Çalışmanın araştırmacıları arasında yer alan ENBIOSIS Medikal Direktörü Dr. Varol Tunalı, elde ettikleri bulgulara ilişkin şu açıklamayı yapmıştır: “Katılımcıların gözyaşı üretimini 8 hafta boyunca düzenli olarak ölçtük ve belirgin bir artış gördük. Bizim için en dikkat çekici olan, bu artışın ürün kullanımı bittikten sonra da 16. haftaya kadar sürmesi ve bağırsak mikrobiyomundaki değişimlerle birlikte görülmesidir.”
Pilot çalışmada gözyaşı üretimi %67 artmıştır. Pilot klinik çalışmaya, kuru göz şikayeti bulunan 20 yetişkin katılmış ve formül 8 hafta boyunca kullanılmıştır. Katılımcılar, kullanım süresinin tamamlanmasının ardından 8 hafta daha takip edilerek toplam 16 hafta boyunca değerlendirilmiştir. Gözyaşı üretimini ölçmek için kullanılan Schirmer testinde, sekizinci hafta sonunda başlangıç ölçümlerine kıyasla ortalama 6,03 milimetrelik artış kaydedilmiştir.
Yapay Zeka ve Gıda Bileşenleri Analizi Nasıl Gerçekleşti?
Dr. Varol Tunalı, en-TEAR’ın geliştirme sürecini şöyle anlatmıştır: “Bağırsak mikrobiyomu ile göz sağlığı arasındaki olası biyolojik ilişkileri temel alıyoruz. Bağırsaklarda yaşayan mikroorganizmaların metabolik faaliyetleri ile göz yüzeyinin sağlığı arasındaki bağlantıyı, bağırsak-göz ekseni olarak adlandırılan araştırma alanında inceliyoruz.” Kullanılan Dijital İkiz teknolojisi, bağırsak mikrobiyomunu bilgisayar ortamında modelleyerek hedefe ilişkin biyolojik süreçlerin analiz edilmesini sağlamaktadır.
Analizin ardından, geliştirdiğimiz yapay zeka modeli, 3 binden fazla gıda bileşenini değerlendirerek hedeflediğimiz biyolojik mekanizmaya yönelik bileşen kombinasyonlarını belirlemektedir. Bu çalışmaların sonucunda, gıda temelli içeriklerden oluşan en-TEAR’ın formülünü geliştirmiş bulunmaktayız. Teknolojimiz, bağırsak bakterilerinin metabolik faaliyetlerini hedef alan formülasyonların tasarlanmasına dayanıyor.
Yeni Formüller ve Klinik Araştırmalar Hakkında Bilgiler
ENBIOSIS, göz sağlığına yönelik geliştirdiği formülün ardından aynı teknoloji altyapısını farklı biyolojik hedeflerde değerlendirmeye hazırlanıyor. Metabolik sağlık, cilt sağlığı ve testosteron düzeyine yönelik gıda temelli formülasyonların geliştirme süreçleri tamamlanmıştır. Bu formüllere ilişkin randomize kontrollü klinik araştırmalar ise devam etmektedir.
ENBIOSIS, gerekli onay süreçlerinin tamamlanmasının ardından yeni ürünlerini 2027’nin ilk yarısında online satış kanallarında ve fiziksel mağazalarda kullanıma sunmayı hedeflemektedir. 2019 yılında Prof. Dr. Özkan Ufuk Nalbantoğlu ve Ömer Özkan tarafından kurulan ENBIOSIS, bağırsak mikrobiyomunun analizine yönelik çalışmalarını yapay zeka ve Dijital İkiz teknolojileriyle sürdürmektedir. Birleşik Krallık merkezli biyoteknoloji şirketi, İngiliz hükümetinin desteklediği ve 256 teknoloji girişiminin değerlendirildiği Tech Rocketship Awards 2022 programında, dijital sağlık kategorisinde Gold Medalist ödülüne layık görülmüştür.
