Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, tütünle mücadele kapsamında gerçekleştirilecek yeni düzenlemeler hakkında açıklamalarda bulundu. Bu düzenlemelerin, 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğan bireylere sigara satışının ömür boyu yasaklanmasını ve açık alanlarda sigara içme alanlarının oluşturulmasını içerdiğini belirtti.
Yeni Kanun Teklifi Üzerine Değerlendirmeler
Prof. Dr. Ergüder, sigara ve diğer tütün ürünlerinin satışına yönelik yeni sınırlamalar içeren kanun teklifi hazırlığına dair değerlendirmelerde bulundu. Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi olan Ergüder, ekim ayında TBMM'ye sunulması öngörülen bu yeni kanun teklifi için çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti. Dünya genelinde 1,2 milyar kişinin sigara kullandığına dikkat çeken Ergüder, tütün kullanımıyla bağlantılı olarak her yıl yaklaşık 7 milyon kişinin hayatını kaybettiğini vurguladı.
Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi ve Türkiye’nin Adımları
Dünya Sağlık Örgütü tarafından yürürlüğe giren Tütün Kontrol Çerçeve Sözleşmesi’nin birçok ülkede tütün kullanım oranlarını düşürdüğünü belirten Ergüder, Türkiye’nin de bu alanda önemli adımlar attığını hatırlattı. 2003 yılında Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi’nin imzalandığını ve 2008 yılında kapalı alanlarda sigara kullanımını yasaklayan düzenlemenin hayata geçirildiğini ifade etti. Ancak son yıllarda Türkiye’de tütün kullanımında yeniden bir artış gözlemlendiğini belirten Ergüder, özellikle kadınlar ve gençler arasında bu artışın dikkat çekici olduğunu kaydetti.
Kadınlarda Sigara Kullanımındaki Artış
Son 10-15 yıl içinde kadınlarda sigara kullanımının belirgin bir şekilde arttığını vurgulayan Ergüder, bu artışın yüzde 40-50 civarında olduğunu ifade etti. 15-24 yaş grubu kadınlarda ise bu oran yüzde 90’ı aşmış durumda. Sağlık Bakanlığı’nın, gençlerin ve çocukların korunması amacıyla yeni bir kanun teklifi üzerinde çalıştığını belirten Ergüder, ülkenin yeniden bir silkelenmeye ve politikaları gözden geçirmeye ihtiyacı olduğunu söyledi.
Sigara Satışlarının Artışı ve Politika Önerileri
Türkiye’de sigara satışlarının son yıllarda yükseldiğini belirten Ergüder, 2012 yılında yaklaşık 91 bin ton ve 4,5 milyar paket olan sigara satışlarının, 2025 yılı itibarıyla yaklaşık 160 bin ton ve 8 milyar pakete ulaşmasının öngörüldüğünü aktardı. Tütün endüstrisine karşı daha güçlü politikaların uygulanması gerektiğini ifade eden Ergüder, özellikle çocukları ve kadınları korumaya yönelik düzenlemelerin önemine vurgu yaptı.
Yeni Düzenlemelerin İçeriği ve Toplum Desteği
Kanun teklifi konusunda akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarının çeşitli saha araştırmaları yürüttüğünü belirten Ergüder, taslakta yer alan düzenlemelerin çocuk ve gençlerin korunmasına yönelik maddeler içerdiğini ifade etti. 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğan bireylere tütün ürünlerinin kullanımı, içimi ve satışı yasaklanacak. Ayrıca, 2040 yılından sonra Türkiye’de tütün ürünlerinin üretimi ve satışı kökten yasaklanacak. Ergüder, Türkiye’de bir akciğer kanseri salgını olduğunu ve her yıl 35 bine yakın kişinin sigara kullanımı nedeniyle akciğer kanserinden hayatını kaybettiğini söyledi.
Kapalı ve Açık Alanlarda Yeni Düzenlemeler
Taslakta kapalı alanların yanı sıra açık alanlara ilişkin düzenlemelerin de bulunduğunu aktaran Ergüder, lokantaların hem açık hem kapalı alanlarında sigara içmenin yasaklanacağını belirtti. Parklar, bahçeler ve kamu binalarının bahçelerinde dışarıdan görünmeyecek şekilde sigara içme alanları oluşturulacak. Bu sayede çocukların ve gençlerin sigara içen bireyleri görmemesi amaçlanıyor. Ayrıca, sigara paketleriyle ilgili standart paket düzenlemesi de hayata geçirilecek. Bu düzenleme ile tüm sigaraların standart olarak satılması sağlanacak ve ince sigaralar ortadan kalkacak.
Ergüder, kimlik doğrulama sistemi ile 18 yaşından küçüklerin tütün ürünlerini satın almalarının imkansız hale getirileceğini belirtti. 1996 ve 2008 yıllarında çıkarılan tütün kontrol düzenlemelerinin Türkiye’de sigara kullanımının azaltılmasına katkı sağladığını ifade eden Ergüder, yeni düzenlemelerin toplumda büyük bir destek bulduğunu, Yeşilay’ın yaptığı saha araştırmasına göre bu desteğin yüzde 90’ın üzerinde olduğunu aktardı.
