Gece el uyuşması, uyku sırasında yaşanan ve kişiyi rahatsız eden bir durumdur. Uykudan el veya parmaklarda uyuşma ve karıncalanma ile uyanmak, birçok birey için sık karşılaşılan bir rahatsızlıktır. Bu durum genellikle kolun veya elin üzerine yatılması sonucu sinire geçici baskı yapmasıyla meydana gelir. Pozisyon değiştirildiğinde uyuşma genellikle kısa sürede kaybolur. Ancak, eğer bu durum sık tekrarlıyorsa ve kişiyi uykudan uyandırıyorsa, altında yatan başka sağlık sorunları araştırılmalıdır.
En yaygın nedenlerden biri karpal tünel sendromudur. Özellikle başparmak, işaret ve orta parmakta meydana gelen gece uyuşması, median sinirin el bileğinde sıkışmasıyla ilişkilidir. Diğer yandan, serçe ve yüzük parmaklarındaki uyuşma, ulnar sinirin baskıya uğramasıyla ortaya çıkabilir. Boyundaki sinir köklerinin etkilenmesi de kola ve ele yayılan uyuşmaya yol açabilmektedir. Uyku sırasında vücudun pozisyonu uzun süre değişmeden kalabilir ve bu durum el bileğinin veya dirseğin uzun süre bükülü tutulmasıyla sinirler üzerindeki basıncı artırabilir.
Karpal Tünel Sendromu ve Belirtileri Nedir?
Karpal tünel sendromu, belirtilerin gece belirginleşmesiyle karakterize edilen bir durumdur. Amerikan Ortopedik Cerrahlar Akademisi, karpal tünel yakınmalarının geceleri kişiyi uyandırabileceğini ve bazı hastaların rahatlamak için ellerini salladığını belirtmektedir. Bu tür bir rahatsızlıkta, el bileğindeki median sinir başparmak, işaret ve orta parmağın yanı sıra yüzük parmağının bir bölümünün duyusuyla ilişkilidir. Uyuşma, karıncalanma, yanma veya elektriklenme hissi özellikle bu bölgelerde ortaya çıkabilir. Başlangıçta belirtiler daha çok gece görülürken, zamanla gündüz de ortaya çıkabilir.
Hastalık ilerledikçe, kavrama gücünde azalma, eşyaları düşürme veya başparmak kaslarında güçsüzlük gelişebilir. Karpal tünel sendromu bulunan bazı kişiler, gece uyuşmayla uyandıklarında ellerini sallayarak rahatlamaya çalışırlar. Ancak bu durum tek başına tanı koydurmaz, zira benzer yakınmalar başka sinir sorunlarında da görülebilir. Uyuşmanın dağılımı, süresi, muayene bulguları ve gerektiğinde sinir iletim testleri ile birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.
Ulnar Sinir Sıkışması ve Belirtileri Nasıldır?
Ulnar sinir sıkışması, özellikle serçe parmak ve yüzük parmağının serçe tarafındaki bölümünde hissediliyorsa değerlendirmeye alınmalıdır. Ulnar sinir, dirseğin iç kısmından geçer ve dirseği uzun süre bükmek veya sert bir yüzeye dayamak siniri sıkıştırabilir. Uyku sırasında dirseğin uzun süre bükülü kalması, bazı kişilerde gece uyuşmasını artırabilir. Ulnar sinir basısı ilerlediğinde yalnızca uyuşma değil, elde beceri kaybı veya parmak kaslarında güçsüzlük de gelişebilir.
Boyundaki sinir köklerinden birinin sıkışması veya tahrişi, servikal radikülopati olarak adlandırılır ve bu durum el uyuşmasının kaynağı her zaman el bileği veya dirsek değildir. Boyundan omuza, kola ve parmaklara yayılan ağrı, uyuşma, karıncalanma veya kas güçsüzlüğü oluşturabilir. Ancak yalnızca gece el uyuşmasına bakarak “boyun fıtığı” tanısı koymak doğru değildir.
Gece El Uyuşmasında Diğer Olası Nedenler Nelerdir?
Her iki elde uyuşma olması tek bir nedeni göstermez. Karpal tünel sendromu iki elde birden görülebilir. Ayrıca, diyabete bağlı periferik nöropati ve bazı vitamin eksiklikleri gibi sistemik durumlar da iki taraflı yakınmalara neden olabilir. Diyabetik nöropati genellikle önce ayaklarda başlar ve zamanla yukarı doğru ilerlerken, vitamin B12 eksikliği de ellerde ve ayaklarda uyuşma veya karıncalanmaya yol açabilen nörolojik sorunlara neden olabilir. Ancak yalnızca gece el uyuşması bulunması B12 eksikliği olduğu anlamına gelmez.
Gebelik sırasında vücutta sıvı tutulması ve dokulardaki şişme, karpal tünel içindeki basıncı artırabilir. Bu nedenle bazı gebelerde özellikle geceleri ellerde uyuşma ve karıncalanma görülebilir. Gebelikle ilişkili karpal tünel yakınmaları çoğu kişide doğumdan sonra gerileyebilir, ancak belirtiler belirginse değerlendirme yapılması gerekir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?
El uyuşması hemen her gece tekrarlıyor, uykuyu düzenli olarak bölüyor veya gündüz de devam ediyorsa değerlendirme uygun olur. Uyuşmanın yanında kavrama gücünün azalması, sık eşya düşürme gibi ince el hareketlerinde zorlanma veya elde kas kaybı gelişmesi daha belirgin sinir etkilenmesine işaret edebilir. Boyundan kola yayılan şiddetli ağrı veya giderek artan kas güçsüzlüğü de değerlendirilmelidir. Uykudan yalnızca uyuşmuş bir elle uyanmak çoğu zaman inme anlamına gelmez, ancak uyuşma aniden başladıysa ve başka nörolojik belirtiler de varsa tablo farklıdır. Bu durumda belirtilerin geçmesini beklemek yerine acil tıbbi yardım alınmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır ve kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez. Gece tekrarlayan el uyuşması veya güç kaybında sağlık profesyoneline başvurulması önerilir. Ani tek taraflı uyuşmaya yüz kayması, güçsüzlük veya konuşma bozukluğu eşlik ediyorsa acil tıbbi yardım alınmalıdır.
