Kanada’da Toronto Üniversitesi ve ICES araştırmacılarının yürüttüğü çalışma, hastanede tedavi gören 958 bin 150 yetişkinin kayıtlarında hekim cinsiyetiyle hasta sonuçları arasında ilişki saptadı.
Çalışmanın Detayları Neler?
JAMA Network Open’da yayımlanan araştırmada, gruplar arasındaki farklılıklar hesaba katıldıktan sonra 30 günlük ölüm oranı kadın hekim grubunda yüzde 12,3, erkek hekim grubunda ise yüzde 13,7 olarak hesaplandı.
Bulgular, neden-sonuç ilişkisini kanıtlamamakla birlikte, kadın hekimlerin bakım verdiği grupta 30 günlük ölüm oranının daha düşük olduğu sonucuna varıldı.
Araştırmanın Kapsamı ve Yöntemi Nasıldı?
Kanada’nın Ontario eyaletinde hastaneye yatırılan 958 bin 150 yetişkinin verilerini inceleyen araştırmacılar, geçmiş sağlık kayıtlarına dayanan gözlemsel bir çalışma gerçekleştirdi. Bu çalışma, 1 Ocak 2008 ile 31 Aralık 2022 tarihleri arasında hastaneye yatırılan yetişkinleri kapsadı.
Hastaların ortanca yaşı 74 olarak belirlenirken, kalp krizi, kalp yetersizliği, zatürre, inme, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, atriyal fibrilasyon ve sindirim sistemi kanaması nedeniyle yatırılan hastalar değerlendirildi.
Ölüm Oranındaki Fark ve Diğer Bulgular Neler?
Araştırmacılar, hastaların yaşı, mevcut hastalıkları ve sağlık hizmeti kullanımı gibi etkenlerin yanı sıra hekimlerin deneyimi ve hastane özelliklerini de analizde hesaba kattı. Bu düzeltmelerin ardından 30 günlük ölüm oranı kadın hekim grubunda yüzde 12,3, erkek hekim grubunda ise yüzde 13,7 olarak hesaplandı.
İki oran arasındaki fark 1,4 yüzde puanı olarak belirlendi. Ölüm açısından saptanan ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Ancak bu sonuç, hekim değiştirmenin aynı büyüklükte bir ölüm azalması sağlayacağını göstermiyor.
Hekim Cinsiyetinin Etkisi ve Gelecek Araştırmalar
Otuz günlük hastaneye yeniden yatış oranları ise kadın hekim grubunda yüzde 18,6, erkek hekim grubunda ise yüzde 18,9 olarak hesaplandı. Yeniden yatıştaki fark, ölüm oranındaki farktan daha küçüktü.
Araştırmacılar, kadın hekimlerin sorumlu olduğu günlerin toplam yatış süresindeki payını inceledi. Bu payın artması, daha düşük 30 günlük ölüm olasılığıyla ilişkili bulundu. Ancak bulgular, bütün hastalık gruplarında aynı değerde çıkmadı.
Atriyal fibrilasyon nedeniyle yatırılan hastalarda, hekim cinsiyetiyle 30 günlük ölüm arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Farkın nedenini açıklamak için ek araştırmalara ihtiyaç olduğu vurgulandı.
Hasta ile iletişim, tedavi kılavuzlarına uyum ve meslektaşlara danışma gibi uygulamalar, araştırmacıların değerlendirdiği olası açıklamalar arasında yer alıyor. Ancak çalışma, bu davranışları doğrudan ölçmediği için farkın bunlardan kaynaklandığı söylenemiyor.
Çalışmanın gözlemsel tasarımı, kayıtlarda bulunmayan etkenlerin sonuçları etkilemiş olabileceği anlamına geliyor. Hekimler arasındaki bakım devirleri ve ekipteki diğer sağlık çalışanlarının katkıları da bütünüyle değerlendirilemedi.
Sonuç olarak, araştırmacılar, farkla ilişkili bakım uygulamalarının belirlenmesi ve bulguların başka sağlık sistemlerinde sınanması gerektiğini belirtiyor. Bu uygulamaların anlaşılması, hastane bakımının bütün hastalar için geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
KAYNAKLAR • JAMA Network Open – Angela Jerath ve çalışma arkadaşları, “Physician Sex and Outcomes Among Hospitalized Patients”, 30 Ekim 2026.
• ICES – “Physician Sex and Outcomes Among Hospitalized Patients” araştırma özeti.
• ICES – Hastanede kadın hekimlerin bakım verdiği hastaların sonuçlarına ilişkin araştırma açıklaması, 30 Ekim 2026.
